Nhân dịp Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 31/5 đến ngày 1/6/2026, Đại sứ Philippines tại Việt Nam Francisco Noel R. Fernandez III đã có cuộc trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa của chuyến thăm cũng như triển vọng hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia trong thời gian tới.
Ý nghĩa lịch sử của chuyến thăm
Theo Đại sứ Fernandez, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Philippines từ ngày 31/5 đến ngày 1/6 mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt. Đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam thăm Philippines, đồng nghĩa với việc lãnh đạo cao nhất của hai nước sẽ có cuộc gặp chính thức đầu tiên. Chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ song phương, là cơ hội để hai bên nhìn lại chặng đường đã qua và cùng định hướng tầm nhìn cho 50 năm tiếp theo.
Dự kiến, chuyến thăm sẽ bao quát toàn diện các lĩnh vực hợp tác từ thương mại, văn hóa, an ninh đến sự phối hợp trong ASEAN và tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc. Hai bên sẽ đánh giá toàn diện quan hệ song phương và trao đổi về định hướng phát triển trong tương lai.
Thành tựu hợp tác nổi bật
Đại sứ Fernandez điểm lại những thành tựu quan trọng trong hợp tác Philippines-Việt Nam những năm gần đây. Về giao lưu nhân dân, lượng du khách Philippines đến Việt Nam đạt khoảng 430.000 người, trong khi du khách Việt Nam tới Philippines là 33.500 người. Hiện đã có các chuyến bay trực tiếp giữa nhiều thành phố của Philippines với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, thay vì phải quá cảnh qua nước thứ ba như trước đây. Philippines đang khuyến khích các hãng hàng không Việt Nam mở thêm đường bay mới.
Trong lĩnh vực giáo dục, ngày càng nhiều sinh viên Philippines sang Việt Nam theo học các chương trình đại học, sau đại học, và ngược lại. Về hợp tác an ninh, chuyến thăm trao đổi giữa Lực lượng Bảo vệ bờ biển Philippines và Cảnh sát biển Việt Nam năm ngoái là minh chứng cho mong muốn mở rộng hợp tác. Trong năm nay, các sĩ quan Bộ Quốc phòng Việt Nam dự kiến tham gia khóa đào tạo tiếng Anh tại Philippines, trong khi Việt Nam tổ chức các khóa học tiếng Việt cho quân nhân Philippines. Hai bên cũng nỗ lực mở rộng hợp tác trong thể thao quân sự, với việc Việt Nam sắp đăng cai giải thi đấu giữa quân đội các nước ASEAN.
Về kinh tế, quan hệ thương mại song phương đang tăng trưởng mạnh. Nhiều tập đoàn lớn của Philippines đầu tư vào thực phẩm, năng lượng tái tạo, hạ tầng và cấp nước sạch tại Việt Nam. Việt Nam cũng quan tâm tới kinh nghiệm của doanh nghiệp Philippines trong vận hành cảng biển quốc tế, và đang đề nghị hợp tác liên doanh để phát triển hệ thống cảng quốc tế tại Việt Nam.
Về văn hóa, nhân chuyến thăm này, công chúng Philippines sẽ lần đầu tiên được thưởng thức nghệ thuật múa rối nước của Việt Nam tại khu di tích lịch sử Intramuros ở Manila – địa điểm phù hợp với giá trị truyền thống của nghệ thuật này.
Phối hợp trong ASEAN
Đại sứ Fernandez nhấn mạnh cả Philippines và Việt Nam đều là những quốc gia tầm trung năng động, đóng vai trò tích cực trong ASEAN, có lợi ích và thế mạnh bổ trợ cho nhau. Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN ở Cebu, Thủ tướng Việt Nam Lê Minh Hưng đã chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế. Việt Nam hiện là một trong những quốc gia dẫn đầu ASEAN về tốc độ tăng trưởng kinh tế. Về phía Philippines, nước này có thế mạnh về lĩnh vực hàng hải và đã đề xuất thành lập trung tâm hàng hải ASEAN, nhận được sự đồng thuận của các nhà lãnh đạo.
Cả hai nước đều quan tâm thúc đẩy kinh tế biển xanh. Vịnh Hạ Long là mô hình tiêu biểu, kết hợp nuôi trồng thủy sản và du lịch biển. Lợi ích của Philippines với tư cách quốc gia biển và định hướng phát triển kinh tế biển của Việt Nam có nhiều điểm tương đồng, tạo dư địa hợp tác lớn.
Cơ hội thúc đẩy thương mại và đầu tư
Sắp tới, một diễn đàn doanh nghiệp song phương sẽ được tổ chức nhân dịp đoàn doanh nghiệp Việt Nam tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Diễn đàn do Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines cùng cơ quan đối tác Việt Nam đồng tổ chức, tạo cơ hội cho doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm hợp tác mới.
Đại sứ Fernandez nêu ví dụ về Jollibee Foods Corporation, hiện có 233 cửa hàng tại Việt Nam và dự kiến mở rộng lên 300 cửa hàng vào cuối năm nay. Jollibee là thương hiệu thức ăn nhanh hàng đầu nhờ chiến lược phát triển từ địa phương trước khi mở rộng ra các đô thị lớn. Ở chiều ngược lại, Vingroup đã đưa xe điện vào thị trường Philippines, đúng thời điểm khi Philippines đối mặt với thách thức về năng lượng. Sự hiện diện của Vingroup giúp người tiêu dùng tiếp cận phương tiện giao thông xanh và thể hiện cam kết lâu dài.
Nhiều tập đoàn Philippines quan tâm thị trường Việt Nam, trong khi doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm đối tác Philippines về chuyên môn trong một số lĩnh vực. Một doanh nghiệp Philippines đang vận hành năm nhà máy xử lý nước tại Việt Nam theo hình thức liên doanh. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng mong muốn hợp tác với các công ty Philippines có kinh nghiệm vận hành cảng quốc tế. Nếu thảo luận thành công, trong tương lai có thể xuất hiện thêm nhiều cảng quốc tế tại Việt Nam theo mô hình liên doanh.
Dư địa hợp tác kinh tế còn rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực có sự tham gia của tập đoàn lớn. Đầu tư quy mô lớn tạo nền tảng hợp tác bền vững hơn so với thương mại ngắn hạn. Một doanh nghiệp Philippines đang đầu tư vào hạ tầng đường cao tốc tại Việt Nam, xây dựng và vận hành năm tuyến cao tốc theo mô hình đầu tư xây dựng kết hợp thu phí hoàn vốn.
Tầm nhìn dài hạn
Lãnh đạo hai nước dự kiến thống nhất mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương từ 8,3 tỷ USD hiện nay vượt mốc 10 tỷ USD. Hợp tác sẽ mở rộng sang kinh tế biển xanh, cùng quản lý và khai thác tài nguyên biển dựa trên cơ sở khoa học. Giao lưu nhân dân và thương mại sẽ tiếp tục tăng trưởng, với việc khuyến khích các hãng hàng không Việt Nam tăng tần suất chuyến bay tới Manila và mở rộng tới các địa phương khác.
Đại sứ Fernandez đánh giá cao vai trò của hợp tác giáo dục, khi những sinh viên Việt Nam và Philippines sống và học tập ở nước sở tại sẽ trở thành những "đại sứ" cho quan hệ song phương. Đầu tư vào thế hệ trẻ là nền tảng quan trọng nhất để bảo đảm quan hệ hai nước phát triển bền vững trong tương lai.
