Bảo hộ công dân: Nỗ lực không ngừng của Bộ Ngoại giao trong mọi tình huống
Trong những ngày cuối năm Ất Tỵ 2025 và chuẩn bị đón năm mới Bính Ngọ 2026, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, người phụ trách công tác bảo hộ công dân, đã chia sẻ với báo chí về những câu chuyện cảm động của đội ngũ cán bộ luôn âm thầm túc trực bên điện thoại. Họ sẵn sàng lắng nghe tiếng gọi của đồng bào từ bất kỳ đâu trên thế giới thông qua đường dây nóng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến an nguy của công dân Việt Nam ở nước ngoài.
Ưu tiên hàng đầu từ những ngày đầu thành lập
Công tác bảo hộ công dân luôn là trọng tâm và ưu tiên hàng đầu của Bộ Ngoại giao. Cục Lãnh sự, đầu mối phụ trách công tác này, là một trong những đơn vị đầu tiên được thành lập từ tháng 8 năm 1945. Điều này cho thấy ngay từ những ngày đầu, việc bảo vệ công dân và pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài đã được đặt lên hàng đầu.
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng giải thích: "Bảo hộ công dân trước hết là đảm bảo an ninh, an toàn cho công dân khi ở nước ngoài. Thứ hai, bảo vệ lợi ích và quyền lợi hợp pháp của họ trong các tình huống rủi ro. Và thứ ba, khi có vấn đề phát sinh, phải có biện pháp ứng phó kịp thời và hiệu quả."
Thách thức trong bối cảnh thế giới phức tạp
Trong bối cảnh hiện nay, tình hình thế giới và khu vực diễn biến hết sức phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho công tác bảo hộ. Các yếu tố bất ngờ như thiên tai cực đoan, xung đột vũ trang, và đặc biệt là nạn lừa đảo trực tuyến với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khiến công dân Việt Nam dễ bị tổn thương khi đi du lịch, học tập hay làm việc ở nước ngoài.
Tổng đài bảo hộ công dân trong năm 2025 ghi nhận số lượng cuộc gọi hỗ trợ tăng cao. Cán bộ làm việc với tinh thần 24/7, không quản ngại đường xa hay nguy hiểm, kể cả tại các khu vực chiến sự. Thứ trưởng Hằng chia sẻ: "Dù các trưởng cơ quan đại diện và cán bộ lãnh sự đã cảnh báo và thu xếp cho công dân rời đi, nhưng chính họ vẫn phải hiện diện ở nơi đầy hiểm nguy. Đó không chỉ là phận sự, mà còn là trách nhiệm và tình người, xuất phát từ mệnh lệnh trái tim."
Cơ chế phối hợp chặt chẽ và "chìa khóa" thành công
Để thực hiện tốt nghĩa vụ thiêng liêng này, Bộ Ngoại giao duy trì đường dây nóng 24/24 của Cục Lãnh sự, cùng với đường dây nóng tại mỗi cơ quan đại diện ngoại giao. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, bao gồm Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, và hệ thống cơ quan đại diện ở nước ngoài, là yếu tố then chốt.
Thứ trưởng Hằng nhấn mạnh: "Chúng ta đã có một cơ chế vận hành rất tốt, được coi như một 'chìa khóa'. Khi cần, hệ thống bảo hộ công dân có thể được kích hoạt ngay lập tức, với nòng cốt là Cục Lãnh sự và sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng." Kinh nghiệm từ các chiến dịch bảo hộ tại Ukraine, Iran và Israel đã chứng minh hiệu quả của cơ chế này.
Ứng phó với các tình huống cụ thể
Trong năm qua, Bộ Ngoại giao đã tích cực tham gia bảo hộ ngư dân và tàu cá, đặc biệt ở những vùng biển xa hoặc chưa phân định. Khi ngư dân bị tạm giữ tại các đảo nhỏ xa xôi, cán bộ vẫn kịp thời có mặt để hỗ trợ, đảm bảo quyền lợi hợp pháp và xử lý các vi phạm.
Đối với vấn đề lừa đảo trực tuyến, Bộ Ngoại giao phối hợp với các cơ quan chức năng đưa hơn 500 người từ các nước lân cận về nước an toàn. Dù tình hình phức tạp, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng đã mang lại kết quả tích cực.
Tương lai và định hướng phát triển
Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng tin rằng trong thời gian tới, công tác bảo hộ công dân cần được tăng cường hơn nữa. Điều này bao gồm việc tăng cường nguồn lực về con người, phương tiện và tài chính. Khái niệm an ninh con người hiện nay không chỉ giới hạn ở an ninh sinh mạng truyền thống, mà còn mở rộng sang an ninh trên môi trường số.
"Chúng ta phải nỗ lực giảm thiểu rủi ro cho công dân từ không gian mạng, đặc biệt trước nạn lừa đảo trực tuyến. Tôi kỳ vọng việc đảm bảo an ninh, an toàn cho công dân sẽ luôn được thực hiện ở mức cao nhất có thể," bà Hằng bày tỏ.
Công tác bảo hộ công dân không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là biểu hiện của tình người và nghĩa đồng bào. Với tinh thần phụng sự và lòng yêu nước, các cán bộ ngoại giao tiếp tục kế thừa truyền thống quý báu, hướng đến xây dựng ngành ngoại giao chuyên nghiệp, hiện đại và sáng tạo, mang lại sự bình an cho công dân Việt Nam trên khắp thế giới.
