Rạng sáng 1.8, ít nhất hai xuồng không người lái của Ukraine đã đánh chìm tàu container Yanina treo cờ Nga khi con tàu đang di chuyển gần cảng Novorossiysk trên biển Đen. Hãng tin AFP dẫn lời chủ sở hữu tàu cho biết vụ tấn công khiến toàn bộ 17 thành viên thủy thủ đoàn phải kịp thời rời bỏ tàu trong tình trạng khẩn cấp.
Con tàu do Công ty Vận tải biển FESCO, một công ty con của Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga Rosatom, vận hành. Theo Rosatom, Yanina đang chở hàng hóa dân sự gồm thực phẩm đông lạnh và vật liệu xây dựng. Tập đoàn này cũng khẳng định không có dấu hiệu nào cho thấy tàu thực hiện các hoạt động liên quan đến lĩnh vực hạt nhân hay vận chuyển vật liệu hạt nhân.
Rosatom lên án hành động cướp biển
Rosatom thông báo trên Telegram rằng thủy thủ đoàn đã rời tàu một cách có tổ chức ngay sau khi tàu bắt đầu chìm. "Toàn bộ 17 thành viên thủy thủ đoàn đã được cứu và đều trong tình trạng sức khỏe tốt," tuyên bố của Rosatom nêu rõ. Tổng giám đốc Rosatom Alexey Likhachev lập tức lên tiếng, gọi đây là "hành động cướp biển" của Ukraine.
Vụ tấn công xảy ra gần Novorossiysk, một trong những cảng biển lớn nhất của Nga tại khu vực biển Đen, vốn đóng vai trò trọng yếu trong chuỗi xuất khẩu năng lượng và hàng hóa của Moscow. Việc tàu hàng bị đánh chìm ngay gần cảng cho thấy mức độ đe dọa của xuồng không người lái Ukraine đối với các tuyến vận tải biển của Nga ngày càng gia tăng.
Zelensky xác nhận cuộc tấn công chính xác
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tối cùng ngày đăng trên mạng xã hội X xác nhận các lực lượng phòng vệ đã thực hiện "những đòn tấn công chính xác" nhằm vào các mục tiêu ở biển Đen và biển Azov. Ông viết: "Một tàu container của Nga nằm trong danh sách trừng phạt, mang tên Yanina, treo cờ Nga và có trọng tải hơn 100.000 tấn, cũng bị đánh trúng. Nhờ độ chính xác của lực lượng phòng vệ, con tàu đã bị đánh chìm".
Động thái này phù hợp với chiến lược lâu nay của Kiev là nhắm vào các tài sản quân sự và hàng hải góp phần duy trì cỗ máy chiến tranh của Nga. Việc Tổng thống Zelensky đích thân xác nhận vụ đánh chìm cũng phản ánh cách tiếp cận truyền thông của Ukraine, vốn thường công bố kết quả các chiến dịch tập kích sau khi hoàn thành.
Bối cảnh căng thẳng tuyến hàng hải biển Đen
Giới chức Ukraine nhiều lần cáo buộc Moscow sử dụng tuyến đường biển qua biển Đen để vận chuyển dầu mỏ và các mặt hàng bị trừng phạt, bất chấp các lệnh hạn chế của phương Tây. Chính vì vậy, xuồng không người lái trở thành một công cụ quan trọng trong tay lực lượng an ninh và hải quân Ukraine nhằm phá vỡ chuỗi logistics của Nga tại khu vực này.
Cuộc tấn công vào tàu Yanina không diễn ra đơn lẻ. Cùng rạng sáng 1.8, các đơn vị thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã đồng loạt tấn công cơ sở hạ tầng của ba nhà máy lọc dầu tại Cộng hòa Bashkortostan nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Theo ông Zelensky, các mục tiêu này cách biên giới Ukraine gần 1.600 km và có năng lực xử lý hàng triệu tấn dầu mỗi năm.
Hệ quả khó lường cho an ninh biển Đen
Việc tàu container hơn 100.000 tấn bị đánh chìm có thể gây ra những lo ngại về an toàn hàng hải, trước mắt là nguy cơ tắc nghẽn luồng hàng hải tại khu vực cảng Novorossiysk. Mặc dù toàn bộ thủy thủ đoàn đã được cứu, nhưng sự cố này đặt ra câu hỏi về mức độ an toàn của các tàu thương mại hoạt động trong vùng biển có xung đột.
Cuộc tập kích cũng cho thấy Ukraine đang đẩy mạnh chiến dịch quân sự tầm xa nhằm làm suy yếu hạ tầng năng lượng và logistics của Nga. Trong khi đó, các nhà phân tích quân sự nhận định việc xuồng không người lái có thể đánh chìm được một tàu trọng tải lớn sẽ buộc Hải quân Nga phải tăng cường hệ thống phòng thủ bảo vệ các cảng trọng yếu tại biển Đen.
