Sáng ngày 10/7/2026, Trung Quốc đã thực hiện thành công chuyến bay đầu tiên của tên lửa Trường Chinh 10B, đánh dấu lần đầu tiên nước này thu hồi được tầng đẩy tên lửa quỹ đạo theo cách có kiểm soát. Với thành tựu này, Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới làm được điều đó, sau SpaceX của Mỹ.
Chi tiết vụ phóng và thu hồi
Tên lửa hạng trung cao 70m, đường kính 5m, được phóng từ cảng vũ trụ Văn Xương ở miền nam Trung Quốc lúc 12h15. Khoảng 6 phút sau khi tầng 1 và tầng 2 tách khỏi nhau, tầng đẩy thứ nhất đã hạ cánh thẳng đứng và được thu hồi bằng hệ thống lưới thu đặc biệt trên biển. Theo đài CCTV, chuyến bay này đã chứng minh hiệu quả của thiết kế tái sử dụng tầng đẩy thứ nhất, tạo nên bước tiến giúp giảm đáng kể chi phí phóng.
Công nghệ thu hồi độc đáo
Khác với phương pháp của SpaceX sử dụng cánh lưới và chân đáp hạ cánh trên bệ, Trung Quốc áp dụng hệ thống thu hồi trên biển bằng lưới đặc biệt – công nghệ lần đầu tiên được áp dụng trên thế giới. Điều này cho thấy sự sáng tạo trong việc tối ưu hóa quy trình thu hồi tầng đẩy.
Thông số kỹ thuật và mục tiêu
Tên lửa Trường Chinh 10B gồm 2 tầng, trong đó tầng đẩy đầu tiên được trang bị 7 động cơ YF-100K chạy bằng nhiên liệu dầu hỏa và oxy lỏng. Tên lửa có khả năng đưa tối đa 16 tấn hàng hóa lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp, chủ yếu phục vụ nhiệm vụ vận chuyển. Đây là chuyến bay quỹ đạo thử nghiệm đầu tiên của dòng tên lửa Trường Chinh 10, giúp kiểm chứng công nghệ then chốt cho phiên bản mạnh hơn dự kiến đưa người lên Mặt trăng trước năm 2030.
Kế hoạch Mặt trăng và cạnh tranh quốc tế
Phiên bản Trường Chinh 10 mạnh hơn sẽ sử dụng 21 động cơ YF-100K khi cất cánh, để đưa các phi hành gia Trung Quốc cùng tàu đổ bộ Mặt trăng hướng tới vệ tinh tự nhiên của Trái đất. Trong khi đó, NASA đặt mục tiêu đưa các phi hành gia Mỹ trở lại Mặt trăng vào năm 2028 – lần đầu tiên kể từ khi chương trình Apollo kết thúc. Tháng 2 năm nay, Trung Quốc đã thử nghiệm hủy phóng trên không đối với tàu vũ trụ chở người Mộng Châu, làm gia tăng cơ hội thành công cho nhiệm vụ này.
Ý nghĩa và thách thức
Việc thu hồi tầng đẩy thành công là bước đi quan trọng nhằm giảm chi phí phóng, tăng năng lực đưa tải trọng lên quỹ đạo và nâng cao sức cạnh tranh quốc tế của ngành công nghiệp vũ trụ Trung Quốc. Trước đó, tháng 12/2025, hai mẫu tên lửa khác của Trung Quốc là Chu Tước-3 (do công ty tư nhân LandSpace phát triển) và Trường Chinh 12A (do nhà nước phát triển) đã thử nghiệm hạ cánh thẳng đứng nhưng đều thất bại. Sự kiện hôm nay cho thấy sự tiến bộ vượt bậc của Trung Quốc trong lĩnh vực tên lửa tái sử dụng.
