Trung Quốc khẳng định hỗ trợ Cuba 'bằng mọi cách' giữa khủng hoảng nhiên liệu
Trong bối cảnh Cuba đang rơi vào cuộc khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng do các biện pháp siết chặt từ Mỹ, Trung Quốc đã công khai tuyên bố sẽ hỗ trợ quốc đảo Caribe này "bằng mọi cách có thể". Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 11/2 ở Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nhấn mạnh Bắc Kinh sẽ nỗ lực tối đa để giúp đỡ Havana, đồng thời chỉ trích các hành động mà ông cho là đang phương hại đến quyền được sống và phát triển của người dân Cuba.
Bối cảnh khủng hoảng và các biện pháp khẩn cấp
Cuba hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng sau khi Mỹ chặn các chuyến dầu từ Venezuela - nguồn cung năng lượng chủ lực của Havana. Sự kiện này xảy ra sau khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị lực lượng Mỹ bắt giữ hồi đầu tháng 1, dẫn đến việc Washington ngăn cản các lô dầu từ Caracas sang Cuba. Tổng thống Mỹ Donald Trump còn gia tăng sức ép bằng cách ký sắc lệnh hành pháp cảnh báo sẽ áp thuế bổ sung đối với các quốc gia bán dầu cho Cuba.
Trước nguy cơ thiếu hụt lan rộng, chính phủ Cuba đã triển khai hàng loạt biện pháp khẩn cấp nhằm tiết kiệm năng lượng. Ngày 10/2, Havana tạm dừng cung ứng nhiên liệu máy bay, buộc nhiều hãng hàng không quốc tế phải hạ cánh kỹ thuật tại nước thứ ba để tiếp nhiên liệu. Chính quyền cũng yêu cầu cắt giảm giờ làm trong khu vực công và chuyển các trường đại học sang hình thức học trực tuyến.
Cam kết và hỗ trợ từ Trung Quốc
Ông Lâm Kiếm cho biết, mặc dù không nêu rõ các gói hỗ trợ cụ thể, nhưng những bước đi tiếp theo sẽ "phụ thuộc vào tham vấn song phương" giữa hai nước. Trước đó một ngày, ông đã tái khẳng định sự ủng hộ chính trị của Trung Quốc đối với chính phủ Cuba, nhấn mạnh Bắc Kinh phản đối mọi hình thức "can thiệp từ bên ngoài" vào công việc nội bộ của quốc đảo này.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tuần trước đã hội đàm với người đồng cấp Cuba Bruno Rodríguez, trong đó ông Vương nhấn mạnh Trung Quốc phản đối "sự can thiệp bên ngoài vô căn cứ" và sẵn sàng hỗ trợ Cuba trong khả năng của mình. Hồi tháng 1, Trung Quốc đã công bố kế hoạch viện trợ 60.000 tấn gạo và gói hỗ trợ khẩn cấp trị giá 80 triệu USD cho Cuba.
Phản ứng quốc tế và tình hình hiện tại
Bất chấp cảnh báo từ Washington, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết nước này sẽ tiếp tục thực hiện "các chuyến hàng dầu nhân đạo" tới Cuba. Bà cảnh báo việc áp thuế với các nước xuất khẩu dầu cho Havana có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng nhân đạo, và thông báo Mexico sẽ gửi thêm viện trợ lương thực.
Theo ước tính, Cuba cần khoảng 100.000 thùng dầu mỗi ngày nhưng chỉ tự sản xuất được khoảng 40.000 thùng, khiến nước này phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu. Venezuela từng là nhà cung cấp chủ chốt, song các chuyến hàng đã bị gián đoạn sau động thái của Mỹ.
Sự hậu thuẫn công khai từ Bắc Kinh diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump xem Tây bán cầu là "vùng ảnh hưởng chiến lược" trọng yếu của Mỹ và cảnh báo các cường quốc khác cần tôn trọng vị thế này. Đồng thời, Nga cũng thông báo sẽ sơ tán hành khách khỏi Cuba và dự kiến chuyển dầu như một phần của hoạt động viện trợ nhân đạo.
