Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev vừa khẳng định rõ ràng lập trường trước quốc hội khi tuyên bố sẽ chính thức phản đối gói trừng phạt thứ 21 mà Liên minh châu Âu (EU) đề xuất áp đặt lên Nga. Ông nhấn mạnh quyết định này xuất phát từ lợi ích quốc gia của Bulgaria và sẽ thực hiện không do dự.
Phản đối gói trừng phạt thứ 21
Trả lời câu hỏi của nghị sĩ Yordan Ivanov thuộc nhóm nghị sĩ Dân chủ Bulgaria, Thủ tướng Radev khẳng định: "Không chỉ là sẵn sàng đặt ra sự phản đối, mà tôi sẽ thực sự làm điều đó". Ông cho biết trách nhiệm của mình là bảo vệ và duy trì lợi ích quốc gia. Về khả năng trừng phạt Thượng phụ Kirill, ông Radev lưu ý rằng Thượng phụ Kirill là người đứng đầu Giáo hội Chính thống Nga, nhưng ông không quan tâm đến cá nhân này.
Italy đã cùng với Bulgaria bày tỏ lo ngại về kế hoạch áp đặt trừng phạt đối với Thượng phụ Kirill. Trước đó, vào đầu tháng 6, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã công bố gói trừng phạt thứ 21 của EU đối với Nga vì chiến dịch quân sự của Moscow ở Ukraine.
Bảo vệ nhà máy lọc dầu Burgas
Lập trường kiên quyết của Thủ tướng Radev tập trung vào việc bảo vệ ngành công nghiệp lọc dầu quan trọng của Bulgaria, đặc biệt là nhà máy lọc dầu Burgas – thuộc Lukoil Neftochim Burgas. Ông giải thích rằng các lệnh trừng phạt hiện hành, bao gồm những hạn chế liên quan đến công ty Litasco (thuộc tập đoàn Lukoil), đã khiến nhà máy gặp nguy cơ phải ngừng hoạt động. Nhân viên vận hành và bảo trì nhà máy đã cảnh báo rõ ràng về rủi ro này nếu duy trì chế độ trừng phạt hiện tại.
Theo ông Radev, vào tháng 11/2025, do tranh chấp nợ lớn giữa Litasco và Lukoil Bulgaria, tòa án đã áp dụng lệnh phong tỏa khiến nhà máy không thể mua dầu thô từ các công ty đăng ký tại Thụy Sĩ – nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn thương mại dầu mỏ lớn. Điều này thu hẹp nghiêm trọng nguồn cung. Sau khi thay đổi ban quản lý và bổ nhiệm quản trị viên thương mại đặc biệt mới, nhà máy gặp khó khăn lớn trong việc đảm bảo nguồn dầu thô phù hợp.
Thách thức kỹ thuật và giải pháp
Nhà máy lọc dầu Burgas ban đầu được thiết kế để xử lý dầu thô Urals, nhưng loại dầu này không còn sẵn có do các lệnh trừng phạt lên Nga. Do đó, nhà máy phải tìm kiếm các loại dầu khác để pha trộn, nhưng nguồn cung hạn chế khiến họ thường phải sử dụng dầu nặng hơn. Hậu quả là thiết bị lọc dầu bị tắc nghẽn nhanh chóng, gây áp lực lên nhân sự khi phải liên tục điều chỉnh dây chuyền, lộ trình tàu chở dầu dài hơn, chi phí vận chuyển tăng cao và chi phí sản xuất đội lên.
Thủ tướng Radev cho biết chính phủ đã đạt thỏa thuận với Litasco. Công ty này sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa, cho phép Lukoil Neftochim Burgas mua dầu thô mà không bị hạn chế, đồng thời vẫn tuân thủ hoàn toàn các lệnh trừng phạt quốc tế. Nhờ đó, nhà máy có thể tiếp cận dễ dàng hơn các loại dầu thô đạt chuẩn kỹ thuật, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ông cam kết sẽ nỗ lực hết sức để tránh các thủ tục trọng tài liên quan, vì nhà máy lọc dầu Burgas là một trong những cơ sở công nghiệp quan trọng nhất của Bulgaria.
Quan hệ đối ngoại và Ukraine
Thủ tướng Radev nhấn mạnh quan hệ của Bulgaria với các đối tác châu Âu và xuyên Đại Tây Dương vẫn ổn định, chỉ ra các cuộc gặp gần đây với các nhà lãnh đạo từ Đức, Pháp và Anh như bằng chứng về sự tham gia ngoại giao liên tục. Về vấn đề Ukraine, ông Radev tái khẳng định sự ủng hộ của Bulgaria đối với công cuộc tái thiết thời hậu chiến của Kiev, nhưng cho biết Sofia sẽ không tán thành các tuyên bố mà họ tin rằng có thể cản trở nỗ lực chấm dứt giao tranh.
Ông cũng xác nhận Bulgaria không có kế hoạch rút khỏi thỏa thuận hợp tác an ninh song phương với Ukraine, nói rằng văn kiện này không áp đặt các cam kết quân sự ràng buộc và bao gồm các điều khoản về quyền của người thiểu số Bulgaria ở Ukraine, giáo dục bằng tiếng Bulgaria và an ninh ở khu vực Biển Đen. Các nghị sĩ phe đối lập cáo buộc Thủ tướng có lập trường có lợi cho Nga, những cáo buộc mà ông bác bỏ, nói rằng chính sách đối ngoại của Bulgaria tìm cách cân bằng các nghĩa vụ quốc tế với lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia.
