Trong chuyến công du châu Phi, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov đã được người đồng cấp Mozambique chào đón tại thủ đô Maputo, nơi được ví như “quê hương thứ hai” của ông Lavrov do tần suất chuyến thăm dày đặc. Sự kiện này nhấn mạnh mối quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Nga và các nước châu Phi.
Mở rộng hiện diện ngoại giao
Chỉ riêng trong năm 2025, Nga đã mở đại sứ quán tại ba quốc gia châu Phi: Niger, Sierra Leone và Nam Sudan. Dự kiến, các địa điểm tiếp theo bao gồm Gambia, Liberia, Togo và Comoros. Động thái này cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Moskva đối với khu vực, với mục tiêu đẩy mạnh chiến lược hợp tác toàn diện trên các trụ cột an ninh, kinh tế, năng lượng và ngoại giao.
Hợp tác an ninh và kinh tế
Trong khuôn khổ chuyến thăm, ông Lavrov đã tham dự Hội nghị tham vấn cấp bộ trưởng Nga-Liên minh các quốc gia Sahel (AES), khẳng định Moskva sẽ tiếp tục hỗ trợ nâng cao năng lực cho lực lượng vũ trang các nước Sahel nhằm chống lại các nhóm cực đoan. Ngoài ra, hợp tác kinh tế giữa Nga và châu Phi bao gồm nhiều lĩnh vực như năng lượng, thương mại, khai khoáng, nông nghiệp và cơ sở hạ tầng.
Dấu ấn năng lượng của Nga tại châu Phi được thể hiện qua các dự án dầu khí và thỏa thuận xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Điển hình, Nga đã hỗ trợ Ai Cập xây dựng nhà máy điện hạt nhân El Dabaa, dự án điện hạt nhân quy mô lớn đầu tiên của châu lục.
Chiến lược đối ngoại của Nga
Theo giới phân tích, việc Nga tăng cường hiện diện tại châu Phi phù hợp với chiến lược mở rộng mạng lưới đối tác nhằm giảm sức ép cô lập từ phương Tây, thiết lập chuỗi cung ứng mới và duy trì vị thế cân bằng trên trường quốc tế. Trong thông điệp nhân Ngày châu Phi, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định châu Phi đã đạt những bước tiến đáng kể trong phát triển kinh tế-xã hội và đóng vai trò ngày càng nổi bật trên trường quốc tế. Moskva coi trọng việc củng cố quan hệ hữu nghị truyền thống với các quốc gia trong khu vực.
Cách tiếp cận bình đẳng
Giới chức châu Phi từng nhiều lần nhấn mạnh mong muốn tạo ra giá trị gia tăng ngay trên lục địa, thay vì chỉ xuất khẩu tài nguyên thô. Moskva khẳng định sẵn sàng hỗ trợ châu Phi hiện thực hóa mục tiêu này. Cách tiếp cận bình đẳng, cùng có lợi, không can thiệp vào công việc nội bộ, không áp đặt hay phân biệt đối xử là yếu tố khiến Nga được chào đón tại châu Phi, dù không phải là đối tác đầu tư lớn nhất.
Chuyến công du lần này của ông Lavrov, bao gồm các cuộc gặp với giới chức Ethiopia, Niger, Mozambique, Burundi, đã đạt nhất trí cao về việc tiếp tục củng cố gắn kết giữa Nga và các nước trên cả phương diện song phương và đa phương. Nền tảng quan hệ dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau được kỳ vọng sẽ là cơ sở vững chắc cho hợp tác trong tương lai.
