Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14.7 thông báo từ bỏ ý định thu phí 20% đối với toàn bộ hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington tái áp đặt phong tỏa các cảng Iran. Quyết định được đưa ra sau các cuộc thảo luận với các nhà lãnh đạo Trung Đông.
Mỹ tái phong tỏa cảng Iran và tấn công cơ sở quanh Hormuz
Vào rạng sáng 15.7 theo giờ Việt Nam (chiều 14.7 giờ Mỹ), Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải với các tàu ra vào cảng Iran. Đồng thời, CENTCOM thông báo Mỹ đang tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào cơ sở của Iran xung quanh eo biển Hormuz, theo CNN.
Thay phí bằng thỏa thuận thương mại
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 14.7, ông Trump nêu rõ: “Dựa trên những cuộc thảo luận với các nhà lãnh đạo Trung Đông, tôi đã quyết định thay thế mức phí hoàn trả 20%, đổi lấy các thỏa thuận thương mại và đầu tư mà những quốc gia vùng Vịnh sẽ rót vào Mỹ”. Dù không nêu rõ các cam kết cụ thể, ông Trump nhấn mạnh: “Các khoản đầu tư sẽ vô cùng khổng lồ nhưng đồng thời cũng đặc biệt tốt cho họ và cho chính tương lai của họ”.
Phản ứng từ Iran và Liên Hiệp Quốc
Trước đó, đề xuất thu phí 20% của ông Trump đã vấp phải sự phản đối từ cơ quan hàng hải Liên Hiệp Quốc, vốn cho rằng việc áp phí trên tuyến đường thủy quốc tế là không phù hợp. Iran cũng đã đóng cửa eo biển sau các cuộc đụng độ với Mỹ từ tuần trước. Trong ngày 15.7, Reuters dẫn thông tin từ quân đội Iran tuyên bố đã tập kích các vị trí của Mỹ tại căn cứ Azraq ở Jordan. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố tấn công các kho vũ khí ở Bahrain và Kuwait. Mỹ và các nước vùng Vịnh chưa phản hồi thông tin này.
Iran khẳng định không đàm phán dưới áp lực
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi phát biểu trên truyền hình quốc gia ngày 14.7: “Nếu Mỹ cho rằng bằng cách gây sức ép, dùng hành động quân sự và cấm vận kinh tế sẽ giúp chúng tôi ngồi lại đàm phán thì họ đã nhầm”.
