Bộ trưởng Hải quân John Phelan đã từ chối chấp nhận việc bị sa thải cho đến khi nhận được phản hồi trực tiếp từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo Wall Street Journal, ông Phelan đã ngồi ở sảnh Cánh Tây hơn một giờ đồng hồ vào tối thứ Tư, chờ xem liệu người bạn thân và cũng là hàng xóm lâu năm của mình, Tổng thống Trump, có cứu vãn chức vụ cho ông hay không. Cuối cùng, ông đã rời đi trong sự thất vọng.
Nguyên nhân sa thải
Các nguồn tin chính phủ cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và cấp phó Stephen Feinberg đã thuyết phục Tổng thống rằng Hải quân cần một ban lãnh đạo mới do Phelan thiếu quyết liệt trong các dự án trọng điểm, đặc biệt là dự án "Hạm đội Vàng" và việc tăng cường phụ thuộc vào sử dụng động cơ hơi nước. Họ xác định rằng Hải quân cần một ban lãnh đạo mới.
Ông Phelan đã thực hiện một loạt cuộc gọi, bao gồm cả cuộc gọi cho trợ lý điều hành của Tổng thống, nói rằng ông cần nói chuyện với ông Trump. Sau đó, ông Phelan tiến về phía Nhà Trắng. Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, ngay khi Tổng thống có thời gian rảnh vào tối thứ Tư, Phelan đã xin được giữ lại chức vụ, nhưng Tổng tư lệnh quân đội đã ủng hộ quyết định của Hegseth.
Sự việc này là một dấu hiệu cho thấy Hegseth vẫn duy trì được sự ủng hộ của ông Trump bất chấp những biến động nhân sự cấp cao gần đây tại Lầu Năm Góc. Khi ký quyết định sa thải Phelan, Tổng thống đã đứng về phía Hegseth thay vì một người bạn cá nhân và hàng xóm, người đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của mình. Các quan chức chính quyền cho biết Trump đã chỉ thị cho người đứng đầu Lầu Năm Góc xử lý việc sa thải Phelan.
Ngày 23 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những lý giải chi tiết hơn về việc cách chức cựu Bộ trưởng Hải quân John Phelan, cho rằng nguyên nhân chính xuất phát từ các mâu thuẫn nội bộ tại Lầu Năm Góc, theo CNN.
Phản ứng từ các bên liên quan
Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump nhấn mạnh rằng Phelan là “một người rất tốt” nhưng đã xảy ra xung đột với một số quan chức quốc phòng, dù không trực tiếp với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Theo ông, những bất đồng này chủ yếu xoay quanh định hướng đóng mới và mua sắm tàu chiến - một lĩnh vực then chốt trong chiến lược hải quân Mỹ.
Ông Trump mô tả Phelan là một người quyết liệt, nhưng cũng chính phong cách này khiến ông va chạm với các nhóm lợi ích và quan điểm khác nhau bên trong Lầu Năm Góc. Tổng thống Mỹ đồng thời nhấn mạnh rằng trong môi trường quân sự, khả năng phối hợp và “hòa hợp” là yếu tố bắt buộc.
Trong tuyên bố cá nhân, John Phelan chia sẻ: "Lãnh đạo ở cấp độ này luôn đi kèm với những thách thức. Việc ra quyết định có thể bị chậm lại bởi sự thận trọng và mâu thuẫn nội bộ. Nhưng sứ mệnh của chúng ta đòi hỏi sự rõ ràng, khẩn trương và kết quả - và tôi chưa bao giờ rời mắt khỏi điều đó."
Theo nhiều nguồn tin, việc ông Phelan bị cách chức diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth, đặc biệt liên quan đến cải cách ngành đóng tàu và mối quan hệ gần gũi của ông với Trump. Đáng chú ý, dù quyết định thay thế, vị Tổng thống Mỹ vẫn dành lời khen cho Phelan trên nền tảng Truth Social và để ngỏ khả năng đưa ông trở lại chính quyền trong tương lai, cho thấy đây nhiều khả năng là một sự điều chỉnh nhân sự mang tính chiến thuật hơn là rạn nứt hoàn toàn.
Trước đó, thông báo từ Lầu Năm Góc được đưa ra tối 22 tháng 4 (giờ địa phương), xác nhận ông Phelan sẽ rời nhiệm sở "ngay lập tức" mà không nêu rõ lý do cụ thể. Thời điểm công bố gây bất ngờ lớn, bởi Hải quân Mỹ đang đóng vai trò trung tâm trong việc thực thi phong tỏa các cảng Iran, khiến những bất đồng về chiến lược và năng lực hải quân càng trở nên đáng chú ý.
