Những nhượng bộ của Mỹ và Iran để chấm dứt xung đột
Sau nhiều tháng đàm phán, Mỹ và Iran đã đưa ra những nhượng bộ để đạt thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài gần 4 tháng qua. Tổng thống hai nước đã ký vào Bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) gồm 14 điểm, với các điều khoản có hiệu lực ngay lập tức và các điều khoản dài hạn sẽ được đàm phán trong 60 ngày tới.
Nhượng bộ trước mắt của Mỹ
MOU quy định ngay sau khi ký kết, các điều 4, 5, 10 và 11 phải được triển khai. Theo đó, Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, Iran loại bỏ chướng ngại vật như thủy lôi để đảm bảo lưu thông qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột trong vòng 30 ngày. Tuy nhiên, thỏa thuận không dừng lại ở đó. Điều 10 yêu cầu Mỹ ban hành lệnh miễn trừ đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô, sản phẩm hóa dầu và các dịch vụ liên quan của Iran, mang lại cho Iran 60-70 tỷ USD mỗi năm. Điều 11 cam kết giải phóng các quỹ và tài sản bị đóng băng của Iran, với điều kiện ràng buộc vào tiến trình đàm phán thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên, Điều 13 quy định các quỹ này phải được xử lý trước khi đàm phán giai đoạn 2 bắt đầu.
Cam kết dài hạn của Iran
Iran tái khẳng định sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân, tương tự như cam kết trong thỏa thuận JCPOA. Các vấn đề về vật liệu hạt nhân và chương trình hạt nhân sẽ được giải quyết trong thỏa thuận cuối cùng. MOU nói rằng vật liệu đã làm giàu sẽ được pha loãng giảm cấp độ tại cơ sở, trái với yêu cầu trước đó của Tổng thống Trump.
Quỹ tái thiết và dỡ bỏ trừng phạt
Điều 9 đề cập đến quỹ tái thiết 300 tỷ USD cho Iran. Mỹ cùng các đối tác khu vực sẽ tạo ra kế hoạch phục hồi kinh tế cho Iran và đảm bảo nguồn tài chính ít nhất 300 tỷ USD trong vòng 60 ngày. Điều 7 quan trọng nhất: Mỹ cam kết chấm dứt tất cả các lệnh trừng phạt Iran, bao gồm của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, IAEA và các lệnh trừng phạt đơn phương, theo lịch trình trong thỏa thuận cuối cùng. Đổi lại, Iran có thể từ bỏ hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm.
