Ngày 10/7, Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới liên quan đến Iran, trong đó nhắm vào một nhân vật được cho là quản lý tài chính cho Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei. Theo Reuters, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt biện pháp trừng phạt đối với 14 cá nhân và tổ chức có liên quan tới Iran, trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau các cuộc tấn công tàu chở dầu tại eo biển Hormuz.
Đối tượng trừng phạt chính: Ali Ansari
Biện pháp trừng phạt đáng chú ý nhất hướng đến ông Ali Ansari, một doanh nhân kiêm chủ ngân hàng người Iran đang sống tại Dubai. Ông bị cáo buộc quản lý tài chính cho Lãnh tụ Tối cao Iran đương nhiệm, ông Mojtaba Khamenei. Trước đó, Anh cũng đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với ông Ansari vì vai trò hỗ trợ tài chính cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Cáo buộc về mạng lưới tài chính
Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc ông Ansari đã sử dụng nhiều công ty vỏ bọc hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau để tích lũy khối tài sản trị giá hàng triệu USD, chủ yếu từ đầu tư bất động sản và các tài sản thương mại tại châu Âu, vùng Vịnh và các khu vực khác. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cũng áp đặt biện pháp trừng phạt đối với 3 cơ sở kinh doanh ngoại hối tại Iran và các công ty liên quan ở nước ngoài.
Phản ứng từ phía Mỹ
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết: “Mỹ đang có những hành động quyết liệt nhằm cắt đứt các nguồn tài chính duy trì của Iran. Bằng việc nhắm vào các mạng lưới này, Mỹ trực tiếp làm gián đoạn khả năng tiếp cận ngoại tệ và tiến hành các hoạt động tài chính quốc tế của chính quyền Iran.” Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent khẳng định sẽ “tiếp tục sử dụng mọi công cụ sẵn có” để cô lập các quan chức cấp cao khác của Iran khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran
Các lệnh trừng phạt được công bố trong bối cảnh tình hình căng thẳng tạm lắng sau một tuần xung đột leo thang. Trước đó, 3 tàu chở hàng thương mại của Qatar và Saudi Arabia bị tấn công, Mỹ tiến hành các cuộc tấn công đáp trả nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Đáp lại, Iran tập kích các căn cứ quân sự của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đã chấm dứt, nhưng Washington vẫn tiếp tục đàm phán với Tehran.
Cam kết và phản ứng từ Iran
Theo Điều 9 của biên bản ghi nhớ Mỹ - Iran, Washington từng cam kết “không áp đặt thêm các lệnh trừng phạt mới và không triển khai thêm lực lượng tới khu vực” trong thời gian áp dụng thỏa thuận sơ bộ. Về phía Iran, nước này tuyên bố sẵn sàng tiến hành “phòng vệ toàn diện” nếu Mỹ vi phạm biên bản ghi nhớ đã được thống nhất trong tháng trước. Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Baqer Qalibaf, khẳng định cuộc chiến sẽ không bao giờ kết thúc bằng sự đầu hàng từ phía Tehran.
