Trong một động thái làm leo thang căng thẳng ngoại giao, Mỹ đã thu hồi thị thực của Đại sứ Brazil tại Washington, bà Maria Luiza Ribeiro Viotti, theo Reuters ngày 5.8 dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên. Động thái này diễn ra sau khi Brazil chưa chấp thuận ứng viên đại sứ Mỹ do Tổng thống Donald Trump đề cử và từ chối cấp visa cho hai nhà ngoại giao Mỹ.
Bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Brazil
Quan chức Mỹ cho biết việc thu hồi visa khác với trục xuất đại sứ, nghĩa là thị thực của bà Viotti có thể được khôi phục nếu Brazil thực hiện các thủ tục ngoại giao cần thiết để tiếp nhận đại sứ mới do Washington cử đến. Đây được xem là một biện pháp gây áp lực nhằm thúc đẩy Brazil phê chuẩn ông Daniel Perez, nghị sĩ bang Florida và là đồng minh thân cận của Ngoại trưởng Marco Rubio, làm đại sứ Mỹ tại Brazil.
Chính phủ Brazil đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ, gọi đây là động thái phản ánh ý đồ can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Brazil dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới. Phía Brazil khẳng định biện pháp này là sự leo thang của những hành động thù địch, xuất phát từ động cơ ý thức hệ nhằm vào quốc gia lớn nhất Nam Mỹ, và cho rằng lý do Mỹ đưa ra là không có cơ sở.
Phản ứng của Brazil và các diễn biến liên quan
Trong nhiều tuần qua, Brazil vẫn chưa chính thức phê chuẩn ông Daniel Perez, người được Tổng thống Trump bổ nhiệm làm đại sứ từ ngày 1.6. Hồi tháng trước, Brazil cũng từ chối cấp thị thực cho hai quan chức Mỹ thuộc Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động của Bộ Ngoại giao Mỹ, với cáo buộc họ tìm cách gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử tổng thống sắp tới.
Cuộc bầu cử tổng thống Brazil vào ngày 4.10 sẽ chứng kiến cuộc đua giữa thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro, con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, và nhà lãnh đạo đương nhiệm Luiz Inácio Lula da Silva. Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy Tổng thống Lula đang dẫn trước đối thủ. Cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, người từng thân thiết với ông Trump, hiện đang bị quản thúc tại gia vì bị kết tội âm mưu đảo chính sau bầu cử năm 2022.
Tác động và triển vọng
Căng thẳng ngoại giao này có thể ảnh hưởng đến quan hệ song phương vốn đã phức tạp giữa hai nước. Việc Mỹ thu hồi visa của đại sứ Brazil là một bước đi bất thường, cho thấy sự cứng rắn của chính quyền Trump trong việc bảo vệ lợi ích và thúc đẩy chương trình nghị sự của mình tại khu vực Mỹ Latinh. Trong khi đó, Brazil coi đây là sự can thiệp vào chủ quyền quốc gia và có thể sẽ có những phản ứng đáp trả tương xứng.
Theo các nhà phân tích, nếu tình hình không được giải quyết, quan hệ Mỹ - Brazil có thể rơi vào tình trạng xấu nhất kể từ khi ông Lula lên nắm quyền. Tuy nhiên, cả hai bên đều có lợi ích kinh tế và địa chính trị quan trọng, nên khả năng đối thoại vẫn còn. Chính phủ Brazil có thể sẽ xem xét lại việc phê chuẩn ông Perez để giảm căng thẳng, nhưng điều này phụ thuộc vào bối cảnh chính trị nội bộ và áp lực từ dư luận trong nước.
