Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang đẩy mạnh chiến lược gây sức ép tối đa lên Iran thông qua việc duy trì và tăng cường vòng phong tỏa hải quân bên ngoài eo biển Hormuz. Mục tiêu là bóp nghẹt nguồn thu ngoại tệ quan trọng nhất của Tehran từ xuất khẩu dầu mỏ. Những tín hiệu mới nhất từ Washington cho thấy chiến lược này không chỉ mang tính tạm thời mà có thể trở thành một chiến dịch kéo dài, với tham vọng làm suy yếu đáng kể năng lực tài chính của Iran.
Tác động đến ngành dầu mỏ Iran
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố rằng ngành dầu mỏ Iran đã bắt đầu chịu tác động rõ rệt từ lệnh phong tỏa. Theo ông, nhiều mỏ dầu của Iran đang đứng trước nguy cơ phải đóng giếng hoặc cắt giảm sản lượng. Chuỗi cung ứng nhiên liệu nội địa cũng có thể sớm chịu sức ép, kéo theo nguy cơ thiếu hụt xăng dầu trong nước.
Đảo Kharg - điểm nghẽn chiến lược
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là đảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu quan trọng nhất của Iran. Washington cho rằng cơ sở lưu trữ tại đây đang tiến gần giới hạn công suất. Nếu các tàu chở dầu không thể rời cảng để giao hàng ra thị trường quốc tế, lượng dầu tồn kho sẽ nhanh chóng đầy lên, buộc Iran phải giảm khai thác. Mỹ ước tính kịch bản này có thể khiến Tehran mất thêm khoảng 170 triệu USD doanh thu mỗi ngày, đồng thời gây ảnh hưởng dài hạn tới cơ sở hạ tầng dầu khí vốn đã chịu nhiều năm cấm vận.
Chiến lược kéo dài của Washington
Theo Wall Street Journal, Tổng thống Trump đã chỉ đạo các cố vấn chuẩn bị cho khả năng phong tỏa kéo dài, thay vì chuyển sang các lựa chọn cứng rắn hơn như tái khởi động không kích hoặc hạ nhiệt căng thẳng. Cách tiếp cận này cho thấy Washington đang đặt cược vào sức ép kinh tế và khả năng làm tê liệt dòng tiền dầu mỏ của Iran như một đòn bẩy chiến lược.
Hình ảnh vệ tinh và tàu chở dầu
Trong khi đó, hình ảnh vệ tinh và dữ liệu tình báo hàng hải cho thấy ít nhất 6 tàu chở dầu Iran đã chất đầy hàng đang neo đậu thành cụm gần cảng Chabahar, nằm ngoài eo Hormuz nhưng vẫn sát vùng phong tỏa của hải quân Mỹ. Việc các tàu không thể nhanh chóng rời khu vực phản ánh khó khăn ngày càng lớn trong hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran.
Tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu
Diễn biến này cũng khiến thị trường năng lượng toàn cầu theo dõi sát sao. Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới cùng một lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại khu vực này đều có thể đẩy giá năng lượng tăng mạnh, làm gia tăng áp lực lạm phát và tạo ra những cú sốc mới cho kinh tế toàn cầu.
