Cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran tại Oman đang có dấu hiệu đình trệ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cảnh báo cứng rắn về chương trình hạt nhân của Tehran. Theo các nguồn tin ngoại giao, vòng đàm phán thứ hai tại Muscat đã kết thúc mà không đạt được tiến triển đáng kể nào, làm dấy lên lo ngại về khả năng leo thang căng thẳng trong khu vực.
Diễn biến đàm phán Mỹ-Iran tại Oman
Vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran diễn ra tại thủ đô Muscat của Oman vào ngày 27/3, với sự tham gia của các quan chức cấp cao từ hai nước. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận được mô tả là "căng thẳng" và không có bất kỳ thỏa thuận tạm thời nào được ký kết. Một quan chức ngoại giao phương Tây giấu tên cho biết: "Cả hai bên đều giữ vững lập trường, và không có dấu hiệu của sự nhượng bộ."
Trước đó, vào ngày 25/3, Tổng thống Trump đã đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng sẽ có "những hậu quả nghiêm trọng" nếu Iran tiếp tục theo đuổi vũ khí hạt nhân. Ông nhấn mạnh: "Iran sẽ không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân." Tuyên bố này được cho là đã làm xấu đi bầu không khí đàm phán, khiến phía Iran cứng rắn hơn.
Lập trường của Iran và Mỹ
Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình hoàn toàn vì mục đích hòa bình và đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc tìm kiếm vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) báo cáo rằng Iran đã làm giàu urani lên độ tinh khiết 60%, gần với mức cần thiết cho vũ khí hạt nhân. Theo số liệu mới nhất, Iran hiện có khoảng 4.500 kg urani đã làm giàu, đủ để sản xuất nhiều đầu đạn hạt nhân nếu quyết định chế tạo.
Về phía Mỹ, chính quyền Trump yêu cầu Iran phải ngừng hoàn toàn hoạt động làm giàu urani và cho phép thanh sát viên quốc tế kiểm tra bất ngờ. Mỹ cũng muốn Iran chấm dứt hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm ở Trung Đông, bao gồm Hezbollah và lực lượng Houthi. Tuy nhiên, Iran coi những yêu cầu này là "không thể chấp nhận" và cho rằng Mỹ đang tìm cách áp đặt điều kiện.
Tác động đến khu vực và thế giới
Sự đình trệ trong đàm phán Mỹ-Iran đã gây lo ngại cho các nước trong khu vực, đặc biệt là Israel và Saudi Arabia. Israel cảnh báo sẽ hành động quân sự nếu Iran tiến gần đến việc chế tạo bom hạt nhân, trong khi Saudi Arabia kêu gọi giải pháp ngoại giao. Giá dầu thế giới đã tăng nhẹ sau tin tức này, phản ánh lo ngại về gián đoạn nguồn cung từ eo biển Hormuz.
Các nhà phân tích cho rằng nếu đàm phán thất bại, kịch bản xấu nhất có thể xảy ra là một cuộc xung đột quân sự hạn chế giữa Mỹ và Iran, hoặc Israel tiến hành không kích vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, cả hai bên đều để ngỏ khả năng tiếp tục đối thoại, với Oman đóng vai trò trung gian. Một quan chức Oman cho biết: "Chúng tôi vẫn lạc quan rằng có thể tìm ra giải pháp ngoại giao."
