Chín năm sau chuyến thăm đầu tiên tới Trung Quốc trên cương vị tổng thống Mỹ, Donald Trump dự kiến sẽ quay lại Bắc Kinh từ ngày 13 đến 15/5. Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung lần này được kỳ vọng sẽ định hình lại quan hệ hai siêu cường và mang lại sự ổn định cho kinh tế toàn cầu trong năm 2026.
Chương trình nghị sự dày đặc
Ngày 11/5, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump sẽ tiến hành trao đổi sâu rộng về các vấn đề then chốt trong quan hệ Trung-Mỹ, cũng như các nghị sự về hòa bình và phát triển toàn cầu, theo Tân Hoa Xã. Ông Quách khẳng định Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Mỹ trên tinh thần bình đẳng, tôn trọng và đôi bên cùng có lợi nhằm mở rộng không gian hợp tác và kiểm soát các bất đồng.
Phó Thư ký Báo chí Mỹ Anna Kelly cho biết ông Trump mô tả đây là chuyến thăm đặc biệt quan trọng. Theo lịch trình, nhà lãnh đạo Mỹ sẽ dự lễ đón chính thức và hội đàm song phương với Chủ tịch Tập, sau đó tham quan Thiên Đàn và dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước. Hai bên sẽ tiếp tục gặp mặt vào ngày 15/5 để dự tiệc trà và ăn trưa làm việc. Mỹ cũng lên kế hoạch mời nhà lãnh đạo Trung Quốc thực hiện chuyến thăm đáp lễ vào cuối năm nay.
Kinh tế và thương mại
Về mặt kinh tế, Phó Thủ tướng Hà Lập Phong sẽ tới Hàn Quốc để hội đàm thương mại với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vào ngày 12-13/5. Đây là vòng thương thảo cuối cùng trước khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra. Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định các cuộc đàm phán sẽ dựa trên "những đồng thuận then chốt" mà hai nguyên thủ đã đạt được tại Busan và qua các cuộc điện đàm.
Theo chuyên gia Xu Tianchen từ EIU, chương trình nghị sự tuần này có thể tập trung vào gói thỏa thuận được gọi là "3 chữ B": Beans (Đậu nành), Beef (Thịt bò) và Boeing (Máy bay Boeing). Các vấn đề về Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo, vũ khí hạt nhân và khoáng sản thiết yếu dự kiến cũng sẽ là tâm điểm. Hai bên cũng dự tính bàn về thỏa thuận năng lượng, sự ổn định của nguồn cung đất hiếm và hợp tác phòng chống fentanyl.
Vấn đề Iran phủ bóng thượng đỉnh
Theo SCMP, chuyến thăm diễn ra giữa lúc lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran mong manh và eo biển Hormuz bị phong tỏa, gây hệ lụy nghiêm trọng đến kinh tế và giá năng lượng thế giới. Tổng thống Trump đang nỗ lực tháo gỡ thế bế tắc này nhằm cứu vãn vị thế chính trị trong nước cũng như giảm bớt áp lực kinh tế toàn cầu. Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập cũng mong ổn định Trung Đông, bởi sự bất ổn tại khu vực này đe dọa an ninh năng lượng và làm suy giảm sức mua hàng hóa Trung Quốc.
Các nhà phân tích nhận định, việc dàn xếp thành công cuộc khủng hoảng này sẽ là cơ hội để ông Tập khẳng định vị thế chính khách toàn cầu, người có khả năng ngăn chặn một cuộc leo thang quân sự.
Căng thẳng thương mại và tín hiệu tích cực
Căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới về thương mại và công nghệ đã gia tăng trở lại trong vài ngày qua. Thứ Sáu tuần trước, Mỹ đã trừng phạt 9 công ty và cá nhân tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran. Ngược lại, Bắc Kinh cũng lần đầu tiên kích hoạt "Quy tắc ngăn chặn", phớt lờ lệnh trừng phạt của Mỹ đối với 5 nhà máy lọc dầu Trung Quốc.
Tuy nhiên, một dấu hiệu tích cực là Bộ Công an Trung Quốc và Bộ Tư pháp Mỹ vừa phối hợp triệt phá thành công một mạng lưới buôn lậu ma túy xuyên quốc gia. Nhà chức trách đã bắt giữ 5 nghi phạm, thu giữ nhiều loại ma túy, qua đó xóa sổ hoàn toàn tuyến đường vận chuyển ma túy giữa hai nước. Vấn đề Fentanyl và tội phạm ma túy xuyên biên giới luôn là ưu tiên hàng đầu của Washington trong các nghị sự với Bắc Kinh.
Nền tảng cho tương lai
Kể từ khi ông Trump đắc cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11/2024, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có 7 lần tiếp xúc với ông. Trong cuộc trao đổi gần nhất vào ngày 4/2, nhà lãnh đạo Trung Quốc đã kêu gọi hai bên nỗ lực đưa năm 2026 trở thành cột mốc để hai cường quốc cùng tiến tới tôn trọng lẫn nhau, chung sống hòa bình và hợp tác cùng có lợi.
Chuyến thăm tuần này được kỳ vọng sẽ đặt nền móng cho các hoạt động ngoại giao tiếp theo. Tổng thống Mỹ đã nhiều lần xác nhận Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ sang thăm Mỹ vào cuối năm nay, nhân dịp Hội nghị Thượng đỉnh G20 dự kiến diễn ra tại Miami, Florida vào tháng 12. Phía Bắc Kinh cũng định nghĩa 2026 là "năm trọng điểm" của quan hệ Mỹ - Trung với hàng loạt các cuộc trao đổi cấp cao.
