Tehran và Muscat đang phối hợp xây dựng cơ chế quản lý hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz trong thời gian tới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Baghaei, xác nhận trong cuộc trả lời phỏng vấn trên Đài Phát thanh-Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB). Theo ông, các cuộc thảo luận đã được tiến hành ở cả cấp kỹ thuật và chính trị.
Hành lang hàng hải mới thay thế các tuyến hiện tại
Ông Baghaei nhấn mạnh mọi tuyến hàng hải mới đều phải bảo đảm quyền chủ quyền và lợi ích an ninh quốc gia của cả Iran và Oman. Kết quả cuối cùng sẽ được công bố sau khi hai bên hoàn tất đàm phán. Trong khi đó, kênh truyền hình Press TV dẫn lời một quan chức cấp cao Iran tiết lộ hành lang hàng hải mới, sau khi đi vào hoạt động, sẽ thay thế các tuyến phía bắc và phía nam hiện nay. Quan chức này khẳng định đây là biện pháp mang tính phòng vệ và hoàn toàn phù hợp với quyền của một quốc gia có chủ quyền trong việc bảo vệ vùng lãnh hải trước các mối đe dọa từ bên ngoài.
Mỹ hy vọng đạt thỏa thuận trong 1-2 ngày
Cũng trong ngày 4/8, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Washington và Tehran có thể đạt được thỏa thuận trong vòng 1 đến 2 ngày tới nhằm khôi phục hoạt động hàng hải bình thường tại eo biển Hormuz, qua đó bảo đảm quyền tự do lưu thông của tàu thuyền thương mại. Trả lời phỏng vấn đài CNBC, Bộ trưởng Bessent khẳng định những cuộc tiếp xúc giữa hai bên vẫn đang diễn ra và bày tỏ hy vọng thỏa thuận có thể được hoàn tất ngay trong ngày 4/8 hoặc 5/8. Theo ông, mục tiêu của các cuộc đàm phán là khôi phục tự do hàng hải qua eo biển Hormuz và đưa tình hình trong khu vực trở lại trạng thái ổn định hơn.
Bối cảnh căng thẳng và tác động kinh tế
Trước đó, ngày 1/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã quyết định hoãn chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran để tạo cơ hội cho các nỗ lực ngoại giao liên quan eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz hiện là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ toàn cầu. Căng thẳng tại Trung Đông trong thời gian qua đã làm gián đoạn hoạt động vận tải biển, đẩy chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển tăng cao, đồng thời làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng thế giới.
Nhận định của giới phân tích
Giới phân tích nhận định nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận về tự do hàng hải, đây sẽ là bước tiến quan trọng giúp hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông, ổn định thị trường năng lượng và tạo thêm dư địa cho những cuộc đàm phán rộng hơn giữa hai bên trong thời gian tới.
