Iran vừa chính thức bắt đầu thu phí từ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Động thái này được kỳ vọng sẽ mang lại nguồn thu đáng kể cho ngân sách quốc gia, đồng thời khẳng định chủ quyền của Tehran đối với vùng biển chiến lược này.
Bối cảnh và mục tiêu
Eo biển Hormuz là cửa ngõ kết nối vùng Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi có khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới đi qua. Trong nhiều năm qua, Iran nhiều lần đe dọa sẽ phong tỏa eo biển này nhằm đáp trả các lệnh trừng phạt của phương Tây. Tuy nhiên, việc áp dụng phí qua cảnh là một bước đi mới, cho thấy Tehran muốn sử dụng công cụ kinh tế thay vì quân sự để đạt được mục tiêu.
Theo thông báo từ Bộ Dầu mỏ Iran, mức phí sẽ được tính dựa trên trọng tải và loại hàng hóa của mỗi tàu. Các tàu chở dầu và khí đốt sẽ chịu mức phí cao hơn so với tàu chở hàng thông thường. Nguồn thu từ khoản phí này sẽ được sử dụng để đầu tư vào cơ sở hạ tầng hàng hải và các dự án phát triển ven biển.
Phản ứng quốc tế
Quyết định của Iran ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ một số quốc gia, đặc biệt là các nước xuất khẩu dầu mỏ trong khu vực như Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Họ cho rằng việc thu phí này là vi phạm luật pháp quốc tế và có thể gây ảnh hưởng đến an ninh năng lượng toàn cầu. Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh phương Tây cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả nếu Iran cản trở tự do hàng hải.
Tuy nhiên, Iran khẳng định hành động của mình là hợp pháp và phù hợp với các quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Tehran cho biết sẽ thành lập một quỹ đặc biệt để quản lý nguồn thu và đảm bảo minh bạch trong quá trình thu phí.
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Ngay sau khi tin tức được công bố, giá dầu thế giới đã tăng nhẹ do lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung. Các nhà phân tích cho rằng, nếu Iran siết chặt việc thu phí hoặc áp dụng các biện pháp hạn chế khác, giá dầu có thể tiếp tục leo thang. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, tác động có thể không quá lớn vì các tàu thuyền vẫn có thể lựa chọn các tuyến đường thay thế, mặc dù chi phí sẽ cao hơn.
Việc Iran bắt đầu thu phí qua eo biển Hormuz là một diễn biến mới trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và phương Tây vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Động thái này cho thấy Iran đang tìm cách tận dụng vị thế địa chính trị của mình để tăng cường sức mạnh kinh tế, đồng thời gây áp lực lên các đối thủ.
