Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa chính thức thông qua quyết định khôi phục toàn bộ Hiệp định Hợp tác giữa EU và Syria. Động thái này đồng thời bãi bỏ Quyết định 2011/523/EU trước đây, vốn từng áp đặt việc đình chỉ một phần các điều khoản của hiệp định trong bối cảnh căng thẳng chính trị tại Syria.
Bước ngoặt trong quan hệ EU-Syria
Theo thông báo từ Hội đồng EU, việc khôi phục toàn diện Hiệp định Hợp tác đánh dấu một bước đi quan trọng trong tiến trình điều chỉnh quan hệ giữa hai bên. Quyết định này hướng tới tăng cường hợp tác và từng bước tái thiết quan hệ song phương sau hơn một thập kỷ căng thẳng.
Hiệp định Hợp tác giữa EU và Syria, được ký kết từ năm 1977, là nền tảng pháp lý điều chỉnh quan hệ kinh tế và thương mại giữa hai bên. Tuy nhiên, vào tháng 9 năm 2011, Hội đồng EU đã quyết định đình chỉ một phần hiệp định, sau đó mở rộng vào tháng 2 năm 2012. Các biện pháp đình chỉ tập trung vào những lĩnh vực thương mại nhạy cảm, bao gồm việc bãi bỏ các ưu đãi liên quan đến dầu mỏ, sản phẩm dầu mỏ, vàng, kim loại quý và kim cương. Những hạn chế này được đưa ra trong khuôn khổ Chính sách Đối ngoại và An ninh chung (CFSP) của EU, nhằm phản ứng trước tình hình tại Syria dưới thời chính quyền ông Bashar al-Assad.
Những thay đổi chính trị dẫn đến quyết định mới
Sau những biến động chính trị quan trọng tại Syria, đặc biệt là sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Assad vào tháng 12 năm 2024, EU đã từng bước điều chỉnh chính sách đối với quốc gia này. Đến tháng 5 năm 2025, Hội đồng EU đã quyết định dỡ bỏ phần lớn các biện pháp trừng phạt kinh tế áp đặt đối với Syria, ngoại trừ những lệnh trừng phạt liên quan đến an ninh. Trên cơ sở đó, hội đồng cho rằng các điều kiện dẫn đến việc đình chỉ một phần hiệp định không còn phù hợp.
Việc khôi phục đầy đủ Hiệp định Hợp tác phù hợp với định hướng chính sách mới của EU nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi hòa bình, bao trùm tại Syria và thúc đẩy phục hồi kinh tế-xã hội của quốc gia này. Quyết định cũng được xem là tín hiệu chính trị thể hiện cam kết của EU trong việc từng bước tái thiết quan hệ với Syria và hỗ trợ quốc gia này tái hội nhập vào nền kinh tế khu vực và toàn cầu.
Hiệu lực và triển khai
Về hiệu lực thi hành, quyết định có giá trị ngay tại thời điểm được thông qua. Các điều khoản của Hiệp định Hợp tác được khôi phục sẽ bắt đầu được áp dụng từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo sau khi thông báo chính thức được ban hành, nhằm bảo đảm quá trình triển khai được thực hiện đồng bộ và có trật tự.
Trong thời gian tới, EU dự kiến tiếp tục theo dõi tiến trình chuyển đổi tại Syria, đồng thời điều chỉnh mức độ hợp tác phù hợp với diễn biến thực tế, trên cơ sở tôn trọng quyền con người, thúc đẩy ổn định và phát triển bền vững trong khu vực.
