Năm 2026 đánh dấu cột mốc 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), đồng thời là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cùng việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Bối cảnh tổ chức đầy ý nghĩa
Được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 gửi đi thông điệp về quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam tiếp tục tham gia chủ động, tích cực, cùng các nước thành viên ASEAN hiện thực hóa khát vọng phát triển thịnh vượng, đoàn kết, tự cường, vươn lên tầm cao mới. AFF lần đầu được tổ chức vào năm 2024, là sáng kiến do Việt Nam khởi xướng nhằm xây dựng nền tảng đối thoại mở, bao trùm về các vấn đề chiến lược của ASEAN và khu vực, hướng tới tương lai phát triển chung.
Kỳ vọng và mục tiêu
Tiếp nối thành công của hai kỳ AFF trước, diễn đàn năm nay được kỳ vọng tiếp tục củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, khẳng định ASEAN là không gian của đối thoại, hợp tác và phát triển vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung. Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, diễn đàn sẽ đóng góp ý tưởng, sáng kiến và khuyến nghị chính sách có giá trị tham khảo cho tiến trình hợp tác và xây dựng Cộng đồng ASEAN trong giai đoạn tới.
Chủ đề: “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm”
Chủ đề của AFF 2026 phản ánh những yêu cầu cấp thiết nhất đối với ASEAN hiện nay. “Hòa bình” được đặt lên hàng đầu, bởi trước môi trường chiến lược ngày càng phức tạp, hòa bình và ổn định là điều kiện tiên quyết để ASEAN duy trì vai trò trung tâm, bảo đảm không gian phát triển cho các thành viên. “Thịnh vượng” thể hiện nhu cầu tìm kiếm động lực mới, tăng cường kết nối, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, để ASEAN tiếp tục là trung tâm tăng trưởng năng động của thế giới. “Lấy người dân làm trung tâm” là tinh thần xuyên suốt, khẳng định mọi hợp tác khu vực cuối cùng phải phục vụ người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng cường khả năng chống chịu xã hội.
Sự tham gia đa dạng và tầm vóc của diễn đàn
Tầm vóc của AFF 2026 được khẳng định qua sự hiện diện của Thủ tướng các nước ASEAN gồm Lào, Campuchia, Thái Lan và Timor Leste. Đông đảo chuyên gia, học giả, đại diện doanh nghiệp và thanh niên cũng tham gia, hứa hẹn mang đến những góc nhìn mới mẻ nhờ kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn phong phú. Sự tham gia đa dạng cho thấy sự coi trọng vai trò dẫn dắt của Việt Nam và phản ánh mong muốn chung về nâng cao đoàn kết, tăng cường hợp tác nội khối.
Tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á
Một hoạt động nổi bật trong khuôn khổ AFF 2026 là Tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á, tạo kênh trao đổi, tăng cường hiểu biết và chia sẻ kinh nghiệm về các vấn đề tương lai ASEAN. Trong bối cảnh triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, các cuộc trao đổi giữa các chính đảng – lực lượng quan trọng trong đời sống chính trị và hoạch định chính sách – có ý nghĩa thiết thực trong việc tăng cường đồng thuận chiến lược và củng cố nền tảng chính trị-xã hội cho xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Vai trò và vị thế của Việt Nam
Hơn ba mươi năm tham gia “mái nhà chung ASEAN”, Việt Nam đã chứng kiến sự trưởng thành mạnh mẽ và uy tín ngày càng cao trong khu vực và quốc tế. Từ quá trình làm quen, học hỏi, đến chủ động tham gia sáng kiến, và nay sẵn sàng đảm nhiệm trọng trách dẫn dắt, Việt Nam cùng các nước thành viên xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh. Thành công của AFF 2024 và 2025 tại Hà Nội là minh chứng cho uy tín và khả năng dẫn dắt của Việt Nam.
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 một lần nữa khẳng định tinh thần chủ động, tích cực đóng góp và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời đặt những viên gạch đầu tiên trên hành trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, vì một ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và đặt người dân vào vị trí trung tâm.
