Tại buổi lễ ký kết, Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), cùng ông Yasuo Ishii, Phó Chủ tịch cấp cao của Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản (JAXA), đã chính thức trao đổi và ký kết "Văn bản Sửa đổi thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với Cơ quan Hàng không vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh".
Quá trình hợp tác từ năm 2017
Kể từ năm 2017, VNSC và JAXA đã triển khai hợp tác chia sẻ ảnh vệ tinh ALOS-2. Vệ tinh ALOS-2 (Advanced Land Observing Satellite-2) được trang bị cảm biến Radar PALSAR-2 (băng tần L) đã cung cấp hơn 130.000 cảnh ảnh về lãnh thổ Việt Nam, trong đó gần 100.000 cảnh ảnh được tích hợp vào hệ thống chia sẻ dữ liệu vệ tinh Vietnam Data Cube. Sự hợp tác này cho phép VNSC khai thác miễn phí và chia sẻ nguồn dữ liệu quý giá cho cộng đồng các nhà khoa học trong nước, phục vụ nhiều nghiên cứu quan trọng như theo dõi quá trình sinh trưởng của cây lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long, giám sát nhanh tình trạng lũ lụt, biến đổi khí hậu và biến động rừng.
Vệ tinh thế hệ mới ALOS-4
Vào tháng 7 năm 2024, JAXA đã phóng thành công vệ tinh thế hệ mới ALOS-4, mang theo cảm biến PALSAR-3 với phạm vi quan sát rộng hơn và độ phân giải cao hơn so với thế hệ trước. Sự kiện này mở ra cơ hội tiếp cận nguồn dữ liệu tiên tiến, giúp VNSC duy trì và nâng cao chất lượng các ứng dụng giám sát tài nguyên hiện có. Để tạo cơ sở pháp lý cho việc tiếp nhận dữ liệu mới, hai bên đã thống nhất ký biên bản sửa đổi một số nội dung liên quan.
Nội dung sửa đổi thỏa thuận
Biên bản sửa đổi lần này vẫn giữ vững tinh thần cốt lõi của Thỏa thuận hợp tác đã ký năm 2017. Cụ thể, JAXA tiếp tục đóng vai trò là bên cung cấp nguồn dữ liệu vệ tinh tiên tiến từ ALOS-2 và ALOS-4, trong khi VNSC là đơn vị tiếp nhận, khai thác và gửi lại các báo cáo khoa học về kết quả ứng dụng. Việc ký kết biên bản sửa đổi lần này là cơ sở để VNSC trở thành cơ quan chính thức đại diện Việt Nam tiếp nhận dòng dữ liệu này, bảo đảm tính liên tục của chuỗi số liệu quan trắc, đồng thời mở ra những cơ hội mới trong việc ứng dụng công nghệ radar tiên tiến phục vụ phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu cho các Bộ, ngành. Điều này góp phần quan trọng đưa hoạt động hợp tác về vũ trụ giữa Việt Nam và Nhật Bản ngày càng phát triển sâu rộng và hiệu quả hơn.
Lễ ký kết và trao thỏa thuận hợp tác diễn ra dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Sanae Takaichi. Đây là một trong những hoạt động quan trọng trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 5 của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae.
