Năm 2026, các trường nghề đặt mục tiêu tuyển khoảng 92.000 người học vào các ngành thuộc lĩnh vực STEM và những ngành phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Theo báo cáo của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT), quy mô tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp (GDNN) tiếp tục duy trì xu hướng tăng dần qua các năm.
Tuyển sinh tăng nhưng vẫn 'lệch pha'
Năm 2025, cả nước tuyển sinh khoảng 2,2 triệu người học. Trong đó, trình độ cao đẳng và trung cấp đạt khoảng 430.000 học sinh, sinh viên; gần 1,8 triệu người học theo các chương trình sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng. Các ngành có quy mô tuyển sinh lớn tập trung ở lĩnh vực kỹ thuật, dịch vụ vận tải, du lịch và dịch vụ cá nhân. Trong năm, khoảng 1,8 triệu người tốt nghiệp các chương trình đào tạo nghề. Đáng chú ý, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ tiếp tục cải thiện, từ 28,3% năm 2024 lên 29,2% năm 2025.
Năm 2026, ngành GDNN đặt mục tiêu tuyển sinh trình độ cao đẳng và trung cấp đạt 450.000 người, tăng 20.000 người so với năm trước. Đồng thời, cơ cấu tuyển sinh tiếp tục chuyển dịch theo hướng nâng cao chất lượng, với tỷ trọng tuyển sinh trình độ cao đẳng, trung cấp tăng từ 19,5% năm 2025 lên 21,4% năm 2026.
Đặc biệt, năm 2026, tuyển sinh các ngành thuộc lĩnh vực STEM và các ngành nghề phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh như công nghệ thông tin, tự động hóa, điện tử, cơ điện tử, công nghệ ô tô, logistics, năng lượng tái tạo và công nghệ bán dẫn… đạt khoảng 92.000 người, góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ năng nghề cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Cơ cấu tuyển sinh chưa hợp lý
Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên đánh giá năm qua công tác tuyển sinh tiếp tục có nhiều tín hiệu tích cực, tuy nhiên cơ cấu tuyển sinh chưa thực sự hợp lý giữa các trình độ đào tạo, giữa các nhóm ngành, nghề và giữa các vùng, miền. Tỷ trọng tuyển sinh trình độ cao đẳng, trung cấp còn thấp so với trình độ sơ cấp và đào tạo thường xuyên; nhiều ngành kỹ thuật - công nghệ tuy có nhu cầu nhân lực cao và cơ hội việc làm tốt nhưng lại khó tuyển sinh, trong khi một số ngành dịch vụ, kinh tế lại tập trung số lượng lớn người học.
Bên cạnh đó, công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông ở nhiều địa phương hiệu quả chưa cao, chưa tạo được sự chuyển biến căn bản trong nhận thức của người học và gia đình về con đường học nghề - lập nghiệp.
Các ngành, nghề mới, đặc thù, gắn với xu hướng phát triển của nền kinh tế (như công nghiệp chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo…) tuy có tiềm năng lớn nhưng khả năng thu hút người học còn hạn chế. Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, nguyên nhân chủ yếu do yêu cầu về chất lượng đầu vào tương đối cao, điều kiện tổ chức đào tạo mang tính đặc thù (chi phí đầu tư trang thiết bị lớn, đội ngũ giảng viên chuyên sâu còn thiếu), cùng với nhận thức của xã hội về cơ hội nghề nghiệp trong các lĩnh vực này chưa đầy đủ.
Tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở GDNN
Theo báo cáo của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, các bộ, cơ quan trung ương, địa phương đã thực hiện rà soát, sắp xếp hệ thống cơ sở GDNN, tạo điều kiện phát triển theo Nghị quyết của Bộ Chính trị, chỉ đạo của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.
Tính đến ngày 1.5.2026, các bộ, cơ quan trung ương đã thực hiện sắp xếp giảm 16 cơ sở GDNN, tương đương giảm 29% so với thời điểm 1.7.2025. Trong khi đó, các địa phương giảm 31 cơ sở, tương ứng giảm 23% so với thời điểm 1.7.2025.
Sau quá trình sắp xếp, cả nước hiện còn 373 trường cao đẳng và trung cấp công lập, gồm 257 trường cao đẳng và 116 trường trung cấp. Trong đó, 111 trường cao đẳng và 27 trường trung cấp trực thuộc các bộ, ngành; 146 trường cao đẳng và 89 trường trung cấp thuộc địa phương.
Thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở GDNN theo hướng tinh gọn, hiệu quả, hiện đại và hội nhập bám sát chủ trương, định hướng của Trung ương. Đồng thời, Bộ GD-ĐT đã phối hợp với các bộ, địa phương xây dựng và đang hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ Đề án phát triển hệ thống trường cao đẳng chất lượng cao, trường đạt chuẩn quốc tế giai đoạn 2026-2035.
