Ngày 20/5, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Chỉ thị số 21 của Thủ tướng Chính phủ, yêu cầu các địa phương khẩn trương thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố, đồng thời bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.
Thực trạng và yêu cầu cấp thiết
Theo chỉ thị, hiện nay nhiều thôn, tổ dân phố chưa đảm bảo tiêu chí theo quy định. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2025, bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên, gây áp lực quản lý lớn cho chính quyền cơ sở. Do đó, việc sắp xếp lại là cần thiết để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Nguyên tắc và yếu tố đặc thù
Thủ tướng nhấn mạnh, quá trình sắp xếp cần xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù như lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư, đặc biệt tại miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có yếu tố tôn giáo. Việc sắp xếp phải gắn với nâng cao hiệu quả quản trị cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng 2 con số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Tiến độ và trách nhiệm của các địa phương
UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố; xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại, bao gồm phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách và chính sách hỗ trợ, giải quyết chế độ cho người không tiếp tục tham gia. Phương án phải được báo cáo cấp ủy cùng cấp trước khi ban hành, hoàn thành trước ngày 10/6.
UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng đề án sắp xếp, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân và trình HĐND cấp xã thông qua, đảm bảo công khai, minh bạch, tạo đồng thuận, hoàn thành trước ngày 30/6.
Bảo đảm ổn định và quyền lợi
Thủ tướng lưu ý, trong quá trình triển khai phải giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; chủ động nắm tình hình, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, không để xảy ra điểm nóng. Việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách phải công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy định, thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách, đảm bảo ổn định tư tưởng và quyền lợi.
Lựa chọn nhân sự và tuyên truyền
Các địa phương cần lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách có uy tín, sức khỏe, tâm huyết, trách nhiệm, năng lực vận động quần chúng, từng bước trẻ hóa, nâng cao trình độ công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị cộng đồng. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo đồng thuận, đảm bảo người dân được thông tin đầy đủ, tham gia góp ý, giám sát theo quy định.
Thời hạn cụ thể cho các hoạt động
UBND các tỉnh, thành phố phải kết thúc hoạt động đối với người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã trước ngày 31/5. Phương án bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ cho người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã phải hoàn thành trước ngày 30/6, đồng bộ với sắp xếp thôn, tổ dân phố.
Về phương án bố trí, Thủ tướng định hướng trên cơ sở biên chế năm 2026, lựa chọn, tiếp nhận vào làm công chức, viên chức cấp xã đối với người có phẩm chất, năng lực, trình độ phù hợp; thực hiện hợp đồng cho các vị trí cần thiết; giải quyết chế độ cho trường hợp không tiếp tục bố trí.
Phân công nhiệm vụ cho các bộ
Bộ Nội vụ được giao hoàn thiện đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố và chế độ chính sách; tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố trước ngày 26/5. Bộ Công an chỉ đạo lực lượng nắm tình hình, phối hợp rà soát, cung cấp số liệu hộ gia đình, tham mưu xử lý vấn đề an ninh trật tự; phối hợp với Bộ Nội vụ hướng dẫn kiện toàn lực lượng bảo vệ an ninh trật tự cơ sở trước ngày 25/5.
