Ngày 28/4, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg, quy định chi tiết về điều kiện, trình tự, thủ tục, hồ sơ xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, xã đạt nông thôn mới hiện đại, cùng với tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2026-2030. Quyết định này áp dụng cho các xã, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trên phạm vi cả nước tham gia Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Điều kiện công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới
Theo Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg, một xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Đáp ứng đầy đủ mức đạt chuẩn theo yêu cầu của Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, ban hành kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg ngày 29/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Đối với các xã thuộc phạm vi quy hoạch khu chức năng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định tổ chức thực hiện và áp dụng các yêu cầu phù hợp với thực tiễn về quy hoạch, hạ tầng kinh tế-xã hội, phát triển kinh tế nông thôn.
- Sự hài lòng của người dân trên địa bàn xã về kết quả xây dựng nông thôn mới phải đáp ứng yêu cầu theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Tiêu chuẩn công nhận xã nông thôn mới hiện đại
Đối với xã đạt nông thôn mới hiện đại, các điều kiện bao gồm:
- Đáp ứng đầy đủ mức đạt theo yêu cầu của Quy định khung thí điểm xây dựng xã nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030, kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg.
- Sự hài lòng của người dân trên địa bàn xã về kết quả xây dựng nông thôn mới hiện đại phải đáp ứng yêu cầu theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Điều kiện công nhận cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ
Cấp tỉnh được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới khi:
- Đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo yêu cầu của Quy định cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, kèm theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg.
- Sự hài lòng của người dân trên địa bàn các xã thuộc cấp tỉnh về kết quả xây dựng nông thôn mới phải đáp ứng yêu cầu theo hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Cách thức sử dụng kết quả đánh giá và năm công nhận
Quyết định cũng quy định rõ cách thức sử dụng kết quả đánh giá và xác định năm công nhận. Trường hợp việc xét, công nhận được tổ chức đồng thời với việc đánh giá đạt chuẩn các tiêu chí, thì sử dụng kết quả của năm đánh giá. Nếu việc xét, công nhận diễn ra trước thời điểm đánh giá, thì sử dụng kết quả của năm trước liền kề hoặc kết quả của năm đánh giá theo quy định và hướng dẫn của các bộ, cơ quan trung ương liên quan.
Về năm công nhận: Nếu quyết định công nhận được ban hành từ tháng 1 đến hết tháng 9 hằng năm, thì năm công nhận là năm trước liền kề năm xét, công nhận. Nếu quyết định được ban hành từ tháng 10 đến hết tháng 12, thì năm công nhận là năm xét, công nhận.
Điều kiện thu hồi quyết định công nhận
Quyết định cũng nêu rõ các trường hợp thu hồi quyết định công nhận:
- Xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới sẽ bị thu hồi nếu không đáp ứng mức đạt chuẩn từ 4 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% số nội dung tiêu chí trở lên theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026-2030.
- Xã đạt nông thôn mới hiện đại bị thu hồi nếu không đáp ứng mức đạt chuẩn theo Bộ tiêu chí quốc gia, hoặc không đáp ứng từ 2 tiêu chí trở lên hoặc từ 40% số nội dung tiêu chí thuộc các tiêu chí nông thôn mới hiện đại do UBND cấp tỉnh ban hành.
- Cấp tỉnh bị thu hồi quyết định nếu có từ 40% số xã trở lên bị thu hồi quyết định công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; hoặc không đáp ứng từ 5 điều kiện trở lên theo quy định; hoặc có từ 10% số xã trở lên bị thu hồi và không đáp ứng từ 3 đến 4 điều kiện.
Trước đó, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết tháng 6/2025, cả nước có 6.084/7.669 xã (79,3%) đạt chuẩn nông thôn mới; 2.567 xã (42,2%) đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 743 xã (12,2%) đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Có 329/646 đơn vị cấp huyện (51%) thuộc 60 tỉnh, thành phố được công nhận hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 48/240 huyện (20%) đạt chuẩn nâng cao. 24 tỉnh, thành phố có 100% số xã đạt chuẩn, 19 tỉnh có 100% xã và 100% huyện đạt chuẩn. 13 tỉnh được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Trong bối cảnh triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, việc ban hành quy định mới là cần thiết để thay thế các quyết định giai đoạn 2021-2025 đã hết hiệu lực.
