Ngày 8/7, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà cùng đoàn công tác đã làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi nhằm kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình 1719) và nắm bắt tình hình thực hiện Hợp phần 2 thuộc Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 (Chương trình MTQG 417).
Kết quả tích cực từ Chương trình 1719
Ông Xiêng Thanh Phúc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ngãi, báo cáo rằng sau 5 năm thực hiện Chương trình MTQG 1719, tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thay đổi căn bản. Tỷ lệ hộ nghèo vùng này giảm bình quân từ 3-4%/năm trong giai đoạn 2021-2025. Đã hoàn thành 121 km đường giao thông nông thôn được nhựa hóa, bê tông hóa hoặc cứng hóa, phục vụ sản xuất và đời sống. Tỉnh cũng đầu tư 85 công trình nước sinh hoạt tập trung, hỗ trợ 100% hộ sử dụng nước sinh hoạt phân tán. Dự kiến đến cuối năm 2026, sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng 26/28 dự án sắp xếp, ổn định dân cư tập trung, tại chỗ, xen ghép cho 9.651 hộ tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Các thiết chế văn hóa, phong tục, tập quán, truyền thống tốt đẹp của đồng bào được giữ gìn và phát huy, từng bước nâng cao đời sống tinh thần. Đến nay, tỷ lệ thôn có nhà sinh hoạt cộng đồng đạt hơn 96%. Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện Chương trình MTQG 1719 tại các xã, phường vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ giải ngân vốn đạt kết quả thấp.
Nhu cầu đầu tư giai đoạn 2026-2030
Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, Chương trình MTQG 417 sẽ triển khai trên 65 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gồm 7 xã khu vực I, 10 xã khu vực II và 48 xã khu vực III. Số thôn trong vùng là 1.085 thôn, trong đó 561 thôn đặc biệt khó khăn. Kế hoạch nguồn vốn thực hiện Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026-2030 là hơn 22.700 tỷ đồng. Riêng năm 2026-2027, tỉnh Quảng Ngãi cần hơn 4.600 tỷ đồng để đầu tư các công trình thiết yếu, bao gồm: 335 công trình nước sinh hoạt tập trung với tổng vốn hơn 951 tỷ đồng; 52 dự án nước sinh hoạt phân tán với tổng vốn hơn 98 tỷ đồng; 153 công trình điện sinh hoạt với tổng vốn 293 tỷ đồng.
Ngoài ra, có 476 danh mục dự án, công trình thiết yếu khác với tổng vốn hơn 3.348 tỷ đồng. Nhu cầu hỗ trợ khác như duy trì, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, mua thẻ bảo hiểm y tế cho người dân tộc thiểu số với kinh phí hơn 3,4 tỷ đồng.
Đề xuất hỗ trợ phát triển vùng dược liệu
Tỉnh Quảng Ngãi đề xuất Bộ Dân tộc và Tôn giáo xem xét kiến nghị Chính phủ hỗ trợ 50% kinh phí cho doanh nghiệp, hợp tác xã dược liệu gieo ươm cây giống dược liệu quý. Các doanh nghiệp, hợp tác xã sẽ hỗ trợ lại người dân với giá bán cây giống bằng 50% giá thị trường. Đồng thời, hỗ trợ kinh phí tổ chức hội thảo, tập huấn kỹ thuật gieo ươm, nuôi trồng, chăm sóc, bảo vệ, khai thác và chế biến dược liệu; hỗ trợ 100% lãi suất ngân hàng cho người dân vay vốn đầu tư trồng dược liệu quý.
UBND tỉnh cũng đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo có ý kiến với các bộ ngành sớm ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG 417.
Chỉ đạo của Thứ trưởng Nông Thị Hà
Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Nông Thị Hà ghi nhận và đánh giá cao kết quả tỉnh Quảng Ngãi đạt được trong chỉ đạo thực hiện Chương trình MTQG 1719 và kế hoạch chuẩn bị triển khai Chương trình MTQG 417. Bà đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát các chỉ tiêu còn hạn chế; chuẩn hóa dữ liệu về địa bàn, xác định đúng đối tượng ưu tiên đầu tư và thụ hưởng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Cần ưu tiên các lĩnh vực giáo dục, y tế và văn hóa; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, theo dõi và điều hành chương trình; sớm kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp, bảo đảm phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, đúng đối tượng.
Riêng ở cấp xã, Thứ trưởng yêu cầu thành lập các Tổ công tác hỗ trợ các xã thành Ban chỉ đạo thực hiện Chương trình MTQG, lập danh mục, xác định mục tiêu đầu tư cho giai đoạn 2026-2030. Bà nhấn mạnh: "Phải xác định rõ mục tiêu đầu tư thì nguồn lực đầu tư mới mang lại hiệu quả." Đồng thời, Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ nghiên cứu, xem xét các kiến nghị của tỉnh để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền. Thứ trưởng cũng đề nghị tỉnh tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn chuyển nguồn của Chương trình MTQG 1719, bảo đảm hoàn thành trước ngày 31/12/2026 theo quy định.
