Sáng 6/7, tại Lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM), ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết lực lượng làm nhiệm vụ đã phát hiện rãnh mộ dài khoảng 25 m, rộng khoảng 3 m tại khu vực A, phía sau Nhà truyền thống. Bước đầu, 5 bộ hài cốt cùng một tấm tăng bộ đội và nhiều mẫu xương vụn được tìm thấy, bao gồm một tờ giấy có thông tin về liệt sĩ Huỳnh Văn Quên.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh: “Đây là kết quả hết sức quan trọng, khẳng định những nhận định, đánh giá của Ban Chỉ đạo là đúng hướng, đồng thời mở ra nhiều hy vọng tiếp tục tìm thấy các liệt sĩ còn đang yên nghỉ tại khu vực này”. Quá trình khảo sát, khai quật được thực hiện theo đúng quy trình chuyên môn, với sự tham gia của Bộ Quốc phòng, Quân khu 7, Bộ Tư lệnh TP.HCM cùng các chuyên gia, nhà khoa học.
Phát hiện di vật và thông tin liệt sĩ
Tại rãnh mộ, lực lượng chức năng thu được một tờ giấy được cho là quyết định liên quan đến liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Trên giấy, một số thông tin rời rạc vẫn còn đọc được như “Đồng chí Huỳnh Văn Quên”, “Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam”; “Do nhu cầu công tác... khả năng... đạo đức của cán bộ, có đề nghị của đơn vị... 962”; “Ban Chỉ huy Tiểu đoàn quyết định”. Toàn bộ hiện vật, di cốt được ghi nhận, đánh dấu vị trí, lập hồ sơ hiện trường và bảo quản theo đúng quy định để phục vụ giám định, xác minh sau này.
Các lực lượng đang tiếp tục mở rộng phạm vi khai quật tại khu vực A, tiến hành rà soát cẩn trọng từng lớp đất. Mọi dấu vết, di vật và mẫu xương đều được xử lý theo nguyên tắc khoa học, khách quan và thận trọng nhằm bảo đảm tính nguyên vẹn của hiện trường.
Cơ sở lịch sử và chiến dịch tìm kiếm
Theo Ban Chỉ đạo, việc phát hiện rãnh mộ cùng các hài cốt, di vật là kết quả của quá trình đối chiếu hồ sơ lịch sử, ảnh nước ngoài, ảnh vệ tinh, bản đồ quân sự, tài liệu lưu trữ trong và ngoài nước, kết hợp khảo sát thực địa. Khu vực công viên Lê Thị Riêng được xác định có dấu hiệu là nơi chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh đây mới là kết quả ban đầu, mọi kết luận về số lượng, danh tính hay quy mô khu chôn cất sẽ chỉ được công bố sau khi hoàn tất khai quật, giám định và xác minh.
Nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập được triển khai theo phương châm “chắc đến đâu làm đến đó”, bảo đảm an toàn, phối hợp lấy mẫu sinh phẩm, giám định ADN để xác định danh tính các hài cốt khi đủ điều kiện. Đây là bước đi quan trọng trong hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương sau nhiều thập kỷ.
Kết quả của Chiến dịch 500 ngày đêm
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cho biết mục tiêu của “Chiến dịch 500 ngày đêm” nhằm tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành lấy mẫu 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin trong các nghĩa trang; giám định ADN 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; xây dựng cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ.
Đến ngày 4/7, sau 111 ngày triển khai, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu tìm kiếm, quy tập cho các đơn vị, kiện toàn 32 đội quy tập với khoảng 1.500 cán bộ, chiến sĩ. Việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin được triển khai đồng loạt tại gần 3.000 nghĩa trang trên cả nước. Các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.300 hài cốt liệt sĩ cùng 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang; lấy mẫu 27.000 mộ liệt sĩ, trong đó gần 20.000 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và đã bàn giao khoảng 9.000 mẫu cho các đơn vị giám định ADN. Quân đội hoàn thành rà phá bom mìn trên diện tích khoảng 7.000 ha, riêng khu vực lõi Vị Xuyên đạt 3.000 ha, tương đương hơn 70% khối lượng công việc. Bộ Công an đã thu nhận gần 95.000 mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ, phân tích và đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu phục vụ đối sánh, xác định danh tính.
