Đến cuối tháng 7/2026, Khánh Hòa mới giải ngân hơn 127,3 tỉ đồng cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua tỉnh, tương đương 7,66% kế hoạch vốn năm 2026. Dự án ảnh hưởng đến hơn 5.400 hộ dân với diện tích đất thu hồi khoảng 2.134 ha. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành cơ bản giải phóng mặt bằng tuyến chính trước quý 4/2028.
Khối lượng giải phóng mặt bằng lớn
Theo Sở Xây dựng Khánh Hòa, tuyến đường sắt tốc độ cao qua tỉnh dài khoảng 191,8 km, đi qua 25 xã và 4 phường. Điểm đầu tại xã Đại Lãnh, giáp Đắk Lắk; điểm cuối tại xã Phước Hà, giáp Lâm Đồng. Dự kiến bố trí 3 nhà ga gồm ga Diên Khánh, ga Tháp Chàm (hành khách) và ga Ninh Hòa (hàng hóa kết nối Khu kinh tế Vân Phong). Ngoài ra có 4 trạm bảo dưỡng và 1 depot tàu khách tại Nha Trang.
Dự án được chia thành 3 dự án thành phần. Dự án thành phần 1 (dài 66,16 km từ Đại Lãnh đến Nam Ninh Hòa) do Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh làm chủ đầu tư, đã phê duyệt thiết kế và đang thi công. Đã chi trả bồi thường tại khu tái định cư cho 70/72 trường hợp (97,22%), dự kiến hoàn tất trước 31/7. Đo đạc địa chính tuyến chính hoàn thành tại 10 xã, phường.
Dự án thành phần 2 (dài 64,13 km từ phường Bắc Nha Trang đến xã Nam Cam Ranh) do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và giao thông làm chủ đầu tư. Thiết kế được phê duyệt cuối tháng 6, đang hoàn tất thủ tục chọn nhà thầu để khởi công. Chi trả bồi thường khu tái định cư mới đạt 35/267 trường hợp (khoảng 13%). Tuyến chính vẫn đang lập hồ sơ thiết kế đo đạc.
Dự án thành phần 3 (dài 61,47 km từ xã Công Hải đến xã Phước Hà) do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh làm chủ đầu tư, đã phê duyệt thiết kế và đang lựa chọn nhà thầu. Chi trả bồi thường tại khu tái định cư mới thực hiện 38/405 trường hợp (9,4%); đo đạc địa chính tuyến chính hoàn thành tại 9 xã, phường.
Tổng thể dự án ảnh hưởng khoảng 2.134 ha đất của hơn 5.467 hộ dân và 36 tổ chức. Trong đó, khoảng 1.829 hộ phải bố trí tái định cư. Khánh Hòa dự kiến xây dựng 31 khu tái định cư (13 khu hiện hữu, 18 khu xây mới).
Tiến độ giải ngân chậm
Năm 2026, Bộ Xây dựng bố trí 1.661,67 tỉ đồng cho 3 dự án thành phần. Đầu tháng 7, UBND tỉnh Khánh Hòa đề xuất điều chỉnh kế hoạch vốn xuống 883,68 tỉ đồng để phù hợp tiến độ thực tế, đồng thời đăng ký nhu cầu vốn trung hạn 2026-2030 là 8.611,68 tỉ đồng. Đến nay, tổng giải ngân đạt 127,316 tỉ đồng (7,66% kế hoạch năm 2026). Trong đó, dự án thành phần 1 giải ngân 74,761 tỉ (25,6%); dự án thành phần 2 giải ngân 32,062 tỉ (6,05%); dự án thành phần 3 giải ngân 20,493 tỉ (2,44%).
Ông Phạm Minh Tân, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Khánh Hòa, lý giải tỷ lệ giải ngân của dự án thành phần 3 thấp do đơn vị đang hoàn tất thủ tục lựa chọn nhà thầu. Ông cho biết: "Trong tháng 8, các gói thầu sẽ đồng loạt triển khai khi hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu. Các địa phương cũng đẩy nhanh việc niêm yết danh sách thu hồi đất. Tuy nhiên, khối lượng công việc rất lớn, từ thiết kế, thẩm định đến cập nhật đơn giá bồi thường do giá đất và vật liệu thường xuyên biến động."
Ông Tân nhấn mạnh: "Dự kiến đầu tháng 8, các đơn vị có thể triển khai thi công. Khi thực hiện ứng vốn theo quy định khoảng 30%, tỷ lệ giải ngân sẽ tăng đáng kể và cơ bản vẫn bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của UBND tỉnh."
Ông Nguyễn Văn Vinh, Phó giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa, cho biết sở đã đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư, UBND các xã, phường tập trung triển khai đồng bộ nhiệm vụ, tăng cường phối hợp, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư và công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trước năm 2028
Ngày 6/7, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Kế hoạch số 8540 triển khai Nghị quyết 98 của Chính phủ về tách nội dung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành các dự án độc lập. Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2027 tập trung kiểm đếm, phê duyệt phương án bồi thường và di dời hạ tầng kỹ thuật; giai đoạn 2027-2028 thực hiện chi trả, thu hồi đất và bàn giao mặt bằng theo từng đoạn, phấn đấu hoàn thành cơ bản giải phóng mặt bằng tuyến chính trước quý 4/2028. Đối với các khu tái định cư, tỉnh yêu cầu hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật thiết yếu trước khi thu hồi đất, đồng thời phấn đấu cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và khởi công xây dựng ngay trong năm 2026.
