Sáng 18/6, Bộ Tư lệnh TPHCM, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515 thành phố, đã có buổi làm việc với các chuyên gia của Đại học Công nghệ Texas (Mỹ) để trao đổi thông tin về liệt sỹ hy sinh trong chiến tranh.
Cuộc gặp giữa hai bên
Cuộc gặp được chủ trì bởi Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, và Đại tá Nguyễn Đình Chuẩn, Phó Chính ủy. Đoàn của Đại học Công nghệ Texas gồm TS Stephen Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson; ông Alex Thai Dinh Vo, thành viên trung tâm; và luật sư Tạ Thu Phong, Giám đốc dự án Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh.
Ba bộ hồ sơ quan trọng
Luật sư Tạ Thu Phong cho biết, nhóm đã nghiên cứu tài liệu hồ sơ chiến trường của quân đội Mỹ tại Việt Nam và phân loại thành 3 nhóm:
- Hồ sơ chỉ dẫn địa điểm chôn cất cụ thể: Ví dụ, một liệt sỹ mất do sốt rét được chôn cách đường giao liên ở Gia Lai bao nhiêu mét, gần biên giới Việt Nam - Campuchia.
- Hồ sơ danh sách người hy sinh, mất tích: Gồm nơi hy sinh nhưng không chi tiết vị trí.
- Hồ sơ lưu trữ kỷ vật: Thư tay, giấy tờ cá nhân và bản sao chụp.
Bộ hồ sơ này giải quyết hai mục tiêu nhân văn: xác định manh mối vị trí chôn cất liệt sỹ và trao lại di vật cho thân nhân.
Chia sẻ xúc động
"Có những người con liệt sỹ, nhờ di vật được bàn giao mà lần đầu tiên họ biết nét bút của cha, biết ở tuổi đôi mươi khi ra chiến trường cha họ đã suy nghĩ gì," luật sư Tạ Thu Phong xúc động nói. Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung bày tỏ tâm đắc với tiềm năng đưa di vật về cho gia đình.
Trao gửi hồ sơ
Sau phần thuyết minh, lãnh đạo Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Việt Nam Sam Johnson cùng dự án Sáng kiến tìm kiếm người Việt Nam mất tích đã trao 3 bộ hồ sơ cho Bộ Tư lệnh TPHCM.
Đề xuất hợp tác
Phía Đại học Công nghệ Texas đề xuất được tiếp cận trung tâm lưu trữ quốc gia và địa phương để đối soát dữ liệu, cũng như được cấp giấy giới thiệu để khảo sát địa bàn và làm việc với nhân chứng. Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung ủng hộ các nỗ lực này, khẳng định hỗ trợ trong thẩm quyền của Ban Chỉ đạo 515 TPHCM và báo cáo Ban Chỉ đạo 515 quốc gia các nội dung ngoài thẩm quyền.
Hội thảo dự kiến
Dự kiến, hai bên phối hợp tổ chức hội thảo về thông tin mộ liệt sỹ tại TPHCM trong tháng 7.
Vai trò của Đại học Công nghệ Texas
Đại học Công nghệ Texas là một trong những trung tâm lưu trữ tư liệu Việt Nam lớn nhất tại Mỹ, từng lưu giữ nhật ký của liệt sỹ, bác sỹ Đặng Thùy Trâm, dẫn đến sự kiện bàn giao di vật cho Việt Nam cách đây hơn 20 năm. Gần đây, khi nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Thắng thực hiện dự án tìm mộ tập thể liệt sỹ tại Công viên Lê Thị Riêng (TPHCM), trường đã đóng góp tài liệu quan trọng giúp xác định vị trí các rãnh mộ.
