UBND TP.Hà Nội vừa trình HĐND thành phố dự thảo nghị quyết về việc thông qua đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, TP.Hà Nội". Theo tờ trình, thành phố đề xuất triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực phường Hoàn Kiếm, bao gồm vùng lõi và vùng đệm, với các quy định cụ thể về hạn chế phương tiện giao thông.
Phạm vi và lộ trình thí điểm
Giai đoạn 1 từ ngày 1.7 đến 31.12, thí điểm tại vùng lõi gồm 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Vùng lõi có diện tích 0,5 km2, chu vi 3,5 km và dân số khoảng 20.000 người.
Tại vùng lõi, xe mô tô, xe gắn máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải bị cấm hoàn toàn. Xe máy xăng cá nhân bị cấm lưu thông vào khung giờ từ 18 đến 24 giờ thứ sáu, từ 6 đến 24 giờ thứ bảy và chủ nhật.
Đăng ký lộ trình chuyển đổi xe máy xăng
Trong 3 tháng đầu (1.7 - 1.10), người dân trong khu vực thí điểm phải đăng ký trực tuyến với chính quyền địa phương về lộ trình chuyển đổi xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm hướng tới mục tiêu giảm phát thải.
Quy định đối với ô tô và xe tải
Ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) dưới 16 chỗ muốn hoạt động trong vùng lõi phải đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4. Xe tải có khối lượng từ 2 tấn đến dưới 3,5 tấn cũng phải đạt chuẩn mức 4 và chỉ được phép hoạt động từ 21 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Xe tải trên 3,5 tấn bị cấm hoàn toàn. Riêng xe ưu tiên và phương tiện có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền được lưu thông.
Vùng đệm và hạ tầng giao thông
Vùng đệm bao gồm các phố: Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật trở vào khu vực phố cổ. Tại đây, cấm ô tô trên 16 chỗ từ 6-9 giờ và 16-19 giờ 30 hàng ngày.
Sở Xây dựng đã rà soát hơn 210 vị trí trong Vành đai 1 với tổng diện tích gần 24.000 m2 để bố trí bãi đỗ xe và điểm trung chuyển, phục vụ người dân gửi xe cá nhân và chuyển sang phương tiện công cộng. Trong đó, vùng lõi Hoàn Kiếm có 10 vị trí, khu vực phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam có 157 vị trí, và khu vực trong Vành đai 1 có 46 vị trí cấp phép trông giữ phương tiện.
Hạ tầng xe đạp công cộng và sạc điện
Thành phố hiện có 130 trạm với 1.800 xe đạp công cộng, trong đó 300 xe đạp điện; dự kiến bổ sung 79 vị trí mới trong Vành đai 1 với khoảng 1.000 xe đạp điện. Riêng khu vực lõi phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam hiện có 13 điểm/trạm với 210 xe, dự kiến bổ sung thêm 25-30 trạm, nâng tổng số phương tiện lên khoảng 410-500 xe.
Kết quả khảo sát cho thấy trong Vành đai 1 có 180 vị trí phù hợp lắp đặt tủ đổi pin, 44 vị trí lắp trạm sạc ô tô, trong đó vùng lõi có 13 vị trí.
Xe buýt xanh và mở rộng tuyến
Từ ngày 1.7, 100% xe buýt hoạt động trong khu vực thí điểm sử dụng năng lượng xanh. Thành phố sẽ mở mới 2-3 tuyến mini buýt trong giai đoạn đầu và khoảng 12-15 tuyến với 150-200 xe khi mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn Vành đai 1.
Các giai đoạn tiếp theo
Giai đoạn 2 (1.1.2027 - 31.12.2027) mở rộng thí điểm tại vùng lõi phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, gồm 14 tuyến phố bao quanh: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn. Khu vực này có diện tích 3,6 km2, chu vi 8,3 km và dân số hơn 136.000 người.
Giai đoạn 3 (1.1.2028 - 31.12.2029) mở rộng vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, gồm 9 phường, được bao quanh bởi các tuyến phố: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy. Khu vực này có diện tích 26,07 km2, chu vi 25 km và dân số gần 625.000 người.
Dự kiến ngày 11.5, tại kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ 2), HĐND TP.Hà Nội sẽ xem xét, cho ý kiến về dự thảo nghị quyết thông qua đề án.
Tác động môi trường
Kết quả nghiên cứu của Bộ NN-MT trong các năm 2023-2025 cho thấy, tỷ lệ đóng góp đối với bụi PM2.5 trên địa bàn thành phố từ hoạt động giao thông vận tải là 25%, xây dựng và bụi đường 20%, đốt mở 12%, bụi thứ cấp từ khí ô nhiễm (kể cả công nghiệp) 27% và nguồn khác 6%. Riêng trong Hà Nội, nguồn trực tiếp từ giao thông chiếm 59%, bụi đường và xây dựng 28%, đốt mở và dân sinh 11%, công nghiệp 2%.
Hiện Hà Nội có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó riêng Vành đai 1 có khoảng 450.000 xe máy xăng.
