UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo quy định chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch, giao thông phi cơ giới; hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch; cùng một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường.
Đối tượng và điều kiện hỗ trợ
Đối tượng áp dụng là cá nhân có nơi thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên trên địa bàn Hà Nội tính đến thời điểm ban hành nghị quyết. Người dân phải là chủ sở hữu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xe chạy xăng) đã đăng ký trước thời điểm ban hành nghị quyết, khi thực hiện chuyển đổi sang xe máy điện có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên.
Mỗi cá nhân chỉ được hỗ trợ cho một xe và có thể lựa chọn một trong hai phương thức hỗ trợ.
Mức hỗ trợ trực tiếp bằng tiền
Hà Nội dự kiến hỗ trợ 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng. Riêng đối với cá nhân thuộc hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 20 triệu đồng; cá nhân thuộc hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 15 triệu đồng.
Hỗ trợ bằng vé sử dụng dịch vụ vận tải công cộng
Cá nhân đủ điều kiện nếu không nhận hỗ trợ trực tiếp bằng tiền có thể lựa chọn nhận hỗ trợ bằng vé sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng trị giá 5 triệu đồng.
Hỗ trợ lãi suất vay vốn
Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ 30% tiền lãi vay ngân hàng thương mại với toàn bộ giá trị hợp đồng vay được thực hiện trong thời gian vay vốn (thời gian hỗ trợ tối đa không quá 5 năm) đối với phương tiện thuộc sở hữu của các đơn vị đủ điều kiện. Bên cạnh đó, thành phố dự kiến cho vay từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Quỹ Bảo vệ môi trường Hà Nội theo các quy định hiện hành đối với các tổ chức là chủ đầu tư các dự án đầu tư phương tiện đủ điều kiện.
Lý do và nguyên tắc hỗ trợ
Theo cơ quan soạn thảo, việc hỗ trợ nhóm thường trú/tạm trú từ đủ 2 năm trở lên phù hợp với thực tiễn, ưu tiên nhóm dân cư sinh sống ổn định. Việc chốt điều kiện sở hữu xe và cư trú “tính đến thời điểm ban hành nghị quyết” là bắt buộc nhằm minh bạch hóa đối tượng, ngăn chặn trục lợi như ồ ạt đăng ký tạm trú, mua bán xe cũ nát để lấy tiền hỗ trợ.
Quy định giá trị xe mới 10 triệu đồng trở lên phù hợp mặt bằng thị trường (xe máy điện phổ biến 12 - 40 triệu đồng), loại trừ các dòng xe giá rẻ kém chất lượng, không bảo đảm an toàn.
Việc giới hạn "một xe/người" giúp quản lý thực chất, tránh một người đứng tên nhiều xe, đồng thời rút ngắn thời hạn đến trước 1/1/2030 nhằm thúc đẩy người dân chuyển đổi sớm, đồng bộ với lộ trình giảm phát thải và hạn chế xe máy của thành phố.
Việc cho phép tự chọn một trong hai hình thức hỗ trợ thể hiện tính linh hoạt, đáp ứng đa dạng nhu cầu thực tế.
So sánh với các thành phố khác
Mức hỗ trợ trực tiếp 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng/xe được tham khảo kinh nghiệm của một số nền kinh tế như Indonesia (12 triệu đồng), Thái Lan (4 - 8 triệu đồng), TP.HCM (5 - 20 triệu đồng), Trung Quốc (1 - 3 triệu đồng). Nghị quyết lựa chọn mức hỗ trợ tương đương với mức hỗ trợ của TP.HCM.
Mức hỗ trợ 80 - 100% giá trị phương tiện chuyển đổi đối với cá nhân thuộc hộ nghèo và cận nghèo cũng sẽ là mức hỗ trợ, động viên lớn và thiết thực đối với đối tượng yếu thế và chịu tác động mạnh của chính sách.
Hỗ trợ từ doanh nghiệp
Một số doanh nghiệp lớn cũng đề xuất hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi chuyển đổi phương tiện như: Vingroup hỗ trợ miễn 100% lệ phí trước bạ cho xe máy điện VinFast, hỗ trợ 3% lãi suất vay trong 3 năm; EVG Group hỗ trợ giảm 10% giá xe dành cho người dân Thủ đô; V-Green miễn phí sạc toàn hệ thống cho xe máy điện VinFast đến hết 31/5/2027.
"Như vậy, với các chính sách hỗ trợ của nhà nước và doanh nghiệp thì với thu nhập bình quân của người dân Thủ đô (khoảng 15 triệu đồng), việc chuyển đổi phương tiện không phải là áp lực lớn", cơ quan soạn thảo cho biết thêm.
