UBND TP.Hà Nội vừa ban hành Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố, trong đó lựa chọn hai xã liền kề là Phúc Thịnh và Thư Lâm để triển khai song song.
Lý do chọn Phúc Thịnh và Thư Lâm
Theo đề án, hai xã này hội tụ các tiêu chí về tổ chức không gian phát triển, còn nhiều dư địa, có vị trí tương đối độc lập, thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính và hành lang xanh, phù hợp phát triển theo hướng đô thị xanh, thông minh, bền vững. Tổng diện tích tự nhiên của hai xã là 86,53 km2, dân số hiện gần 199.000 người, thu nhập bình quân đầu người khoảng 90 triệu đồng một năm.
Đến năm 2030, khu vực này được kỳ vọng thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống, trở thành mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa có quy mô lớn để nhân rộng trên toàn thành phố. Việc lựa chọn hai xã liền kề nhằm kiểm nghiệm khả năng tổ chức không gian phát triển trên quy mô lớn, đánh giá cơ chế phối hợp liên xã về hạ tầng, dịch vụ công, quản trị dân cư và phát triển kinh tế vùng.
Tiềm năng của xã Phúc Thịnh
Xã Phúc Thịnh có diện tích tự nhiên 42,69 km2 với gần 96.000 dân. Nơi đây đã hình thành các thôn làng, khu dân cư, cụm công nghiệp và khu tái định cư khoảng 1.203 ha; khoảng 3.065 ha đang được đầu tư phát triển và còn khoảng 459 ha đất chưa có dự án, chủ yếu nằm ven đầm Vân Trì và phía bắc đường Vành đai 3, được quy hoạch cho cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật.
Dự toán thu ngân sách năm 2026 đạt gần 1.880 tỉ đồng, trong đó nguồn thu từ sản xuất kinh doanh và đất đai chiếm tỷ trọng lớn. Trên địa bàn đang triển khai 53 dự án đầu tư ngoài ngân sách. Phúc Thịnh có lợi thế nằm ở vị trí cửa ngõ phía bắc thủ đô, tiếp giáp sông Hồng, gần cầu Nhật Tân, cầu Thăng Long và Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, kết nối đồng thời đường bộ, đường thủy và đường hàng không.
Theo Quy hoạch tổng thể thủ đô tầm nhìn 100 năm, Phúc Thịnh nằm trong cực tăng trưởng phía bắc, được định hướng phát triển thương mại, dịch vụ, logistics và công nghệ cao gắn với sân bay Nội Bài. Toàn bộ địa bàn đã được phủ kín quy hoạch phân khu đô thị. Xã đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh với khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City rộng gần 700 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến gần 100.000 tỷ đồng, cùng các dự án nhà ở xã hội Tiên Dương 1, Tiên Dương 2, Bệnh viện TH, trụ sở các đơn vị thuộc Bộ Công an và nhiều dự án trên trục Nhật Tân - Nội Bài.
Năm 2025, tổng sản phẩm của xã đạt gần 19.716 tỉ đồng, thu nhập bình quân đầu người khoảng 90,9 triệu đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh sang công nghiệp - xây dựng với tỷ trọng gần 70%; thương mại - dịch vụ chiếm hơn 26%; nông nghiệp còn hơn 4%. Xã có gần 1.600 doanh nghiệp và hơn 2.200 hộ kinh doanh, tạo nền tảng phát triển kinh tế số, kinh tế xanh.
Tiềm năng của xã Thư Lâm
Xã Thư Lâm có diện tích tự nhiên 43,84 km2 với khoảng 102.800 dân. Xã còn khoảng 1.276 ha đang được đầu tư phát triển và hơn 600 ha đất chưa có dự án, tập trung dọc sông Cà Lồ và khu vực giáp tỉnh Bắc Ninh. Phần lớn diện tích được quy hoạch cho cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện phát triển không gian sinh thái.
Hiện Thư Lâm có nhiều dự án lớn đang triển khai: khu đô thị đa mục tiêu; khu đô thị mới Liên Hà; khu công nghiệp Đông Anh; 5 cụm công nghiệp; các khu nhà ở xã hội; đường Vành đai 3; cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên (QL3 mới); đường sắt cao tốc Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng; trục kết nối với sân bay Gia Bình và hệ thống giao thông liên xã, liên tỉnh.
Năm 2025, tổng sản phẩm của xã đạt khoảng 9.343 tỉ đồng, thu nhập bình quân đầu người gần 88 triệu đồng. Công nghiệp - xây dựng chiếm 53% cơ cấu kinh tế; thương mại - dịch vụ gần 35%; nông nghiệp khoảng 12%. Dự toán thu ngân sách năm 2026 đạt hơn 1.837 tỉ đồng. Trên địa bàn đang triển khai 14 dự án đầu tư ngoài ngân sách với tổng diện tích khoảng 1.276 ha.
Kế hoạch sáp nhập và nhân rộng
Sau khi mô hình cơ bản hoàn thiện, Hà Nội sẽ nghiên cứu báo cáo Trung ương xem xét cho phép hợp nhất hai xã theo thẩm quyền để hình thành một đơn vị hành chính mới. Ngoài hai xã thí điểm, thành phố yêu cầu 124 xã, phường còn lại áp dụng các tiêu chí phù hợp ngay từ năm 2026, với 54 tiêu chí đánh giá thang điểm 100.
Đến năm 2030, thành phố sẽ sơ kết việc triển khai để hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế và phương thức tổ chức thực hiện trước khi xem xét nhân rộng mô hình trên phạm vi toàn thành phố.
