Tại phiên chất vấn kỳ họp thứ 5 HĐND tỉnh Quảng Ngãi chiều 17/7, các đại biểu đã yêu cầu làm rõ nguyên nhân giải ngân vốn đầu tư công chậm và đề xuất giải pháp để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% vốn trong những tháng cuối năm.
Tiến độ giải ngân thấp, chưa đáp ứng yêu cầu
Theo báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ngãi, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được giao là 7.368,7 tỉ đồng. Sau khi thực hiện chủ trương tiết kiệm 5% kế hoạch vốn từ nguồn ngân sách địa phương theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tổng nguồn vốn còn hơn 7.075 tỉ đồng. Tuy nhiên, theo số liệu cập nhật của Sở Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh là 7.454 tỉ đồng, sau khi cắt giảm 5% còn khoảng 7.161 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Văn Trọng, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, cho biết tính đến ngày 30/6, toàn tỉnh đã giải ngân khoảng 2.115 tỉ đồng, đạt 28,4% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và bằng 29,5% kế hoạch sau khi thực hiện tiết kiệm 5% ngân sách địa phương.
Nguyên nhân chậm giải ngân: Giải phóng mặt bằng và khan hiếm vật liệu
Theo ông Trọng, tiến độ giải ngân chậm xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nổi bật là vướng mắc kéo dài trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nhiều dự án chưa có mặt bằng sạch để thi công do việc xác định giá đất cụ thể phục vụ bồi thường diễn ra chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai công trình.
Bên cạnh đó, thị trường khan hiếm một số loại vật liệu xây dựng chủ yếu như đất đắp, cát, đá... cũng khiến nhiều gói thầu thi công không đạt tiến độ đề ra. Một số dự án trọng điểm có kế hoạch vốn lớn trong năm 2026 cũng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về thủ tục, đấu thầu, giải phóng mặt bằng, bao gồm: cầu Trà Khúc 1; hệ thống thu gom và xử lý nước mưa, nước thải thành phố Quảng Ngãi thuộc lưu vực phía nam hạ lưu sông Trà Khúc; công viên cây xanh Thạch Bích.
Theo lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, đây đều là những dự án có tính chất phức tạp, phát sinh nhiều nội dung vượt thẩm quyền địa phương nên phải xin ý kiến, tham vấn các bộ, ngành trung ương. Quá trình xử lý kéo dài khiến nguồn vốn chưa thể giải ngân theo kế hoạch.
Giải pháp đẩy nhanh giải ngân trong 6 tháng cuối năm
Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong 6 tháng cuối năm, ông Nguyễn Văn Trọng cho rằng các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt hơn. Các đơn vị cần nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và UBND tỉnh; tập trung tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất nhằm tạo nguồn thu cho đầu tư phát triển.
Đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, các chủ đầu tư phải phối hợp chặt chẽ với địa phương để đẩy nhanh việc xác định giá đất, lập phương án bồi thường, tái định cư và bàn giao mặt bằng đúng tiến độ. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, đôn đốc các nhà thầu huy động nhân lực, thiết bị, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh thi công.
Lãnh đạo Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi cũng cho rằng tỉnh cần chủ động rà soát toàn bộ danh mục dự án, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án triển khai chậm hoặc không có khả năng giải ngân sang các dự án có tiến độ tốt, có nhu cầu bổ sung vốn, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư công trong năm 2026.
