Doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ khi không chỉ xuất khẩu sản phẩm mà còn mang công nghệ, tri thức và sáng kiến ra thế giới, góp phần nâng tầm vị thế quốc gia trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu. Đây là bước chuyển đang diễn ra ở nhiều doanh nghiệp và cũng là tinh thần mà Better Choice Awards 2026 mong muốn ghi nhận.
Doanh nghiệp Việt tiên phong trên bản đồ công nghệ thế giới
Những doanh nghiệp Việt được nhắc đến nhiều trên bản đồ công nghệ thế giới trong vài năm trở lại đây thường không nằm ở quy mô hay tốc độ tăng trưởng, mà bởi những giá trị công nghệ họ đang tạo ra. VinFast từng bước đưa xe điện đến nhiều thị trường quốc tế, FPT trở thành đối tác AI và chuyển đổi số của nhiều tập đoàn toàn cầu, hay Viettel mang các sản phẩm 'Make in Vietnam' từ hạ tầng 5G đến nền tảng số ra cạnh tranh ở nước ngoài.
Dù không có cùng ngành nghề hay mô hình kinh doanh, điểm chung giữa các doanh nghiệp này là cả ba đều lựa chọn con đường khó hơn: đầu tư cho nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo để tạo dựng lợi thế cạnh tranh dài hạn. Đến nay, điều đó không còn là câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp mà trở thành định hướng phát triển chung, góp phần thay đổi vị thế quốc gia.
Đổi mới sáng tạo không biên giới
Trong nhiều thập kỷ, đổi mới sáng tạo thường gắn với các trung tâm công nghệ như Thung lũng Silicon, Tokyo hay Seoul. Công nghệ được nghiên cứu ở một nơi, sản xuất ở nơi khác rồi phân phối ra thế giới. Tuy nhiên, sự phát triển của AI, điện toán đám mây và kinh tế số đang thay đổi cách thức đổi mới sáng tạo diễn ra. Ngày nay, một sản phẩm có thể được thiết kế bởi đội ngũ kỹ sư ở nhiều quốc gia, phát triển trên hạ tầng điện toán đặt tại nhiều châu lục và phục vụ người dùng toàn cầu ngay từ ngày đầu tiên.
Việt Nam cũng đang dần thay đổi vai trò của mình. Thay vì chỉ là thị trường tiêu thụ hay mắt xích sản xuất trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị cao như nghiên cứu, phát triển, thiết kế và làm chủ công nghệ. Những khoản đầu tư vào AI, bán dẫn, trung tâm dữ liệu, hạ tầng số và nguồn nhân lực chất lượng cao trong nhiều năm qua đang tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt bước lên tầng giá trị cao hơn của nền kinh tế số.
Hành trình từ sản phẩm đến tri thức
Sự chuyển dịch được phản ánh rõ qua những doanh nghiệp tiên phong. Với VinFast, điều đáng chú ý không chỉ là xe điện Việt Nam xuất hiện tại nhiều thị trường quốc tế, mà là cách doanh nghiệp này xây dựng cả hệ sinh thái sản phẩm, phần mềm và dịch vụ để cạnh tranh với những tên tuổi lớn. Giá trị VinFast mang ra thế giới không còn là những chiếc xe, mà còn là năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ. Mẫu VF3 đã thắng lớn tại thị trường Indonesia.
FPT đang xuất khẩu tri thức nhiều hơn là xuất khẩu dịch vụ phần mềm truyền thống. Việc đầu tư vào AI Factory, nghiên cứu bán dẫn, phát triển nhân lực AI và tham gia các dự án chuyển đổi số quy mô lớn cho thấy doanh nghiệp Việt có thể đồng hành cùng các tập đoàn quốc tế trong lĩnh vực công nghệ cao, thay vì chỉ đảm nhận vai trò gia công. FPT trở thành đối tác của nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Viettel đại diện cho năng lực làm chủ công nghệ nền tảng. Từ thiết bị 5G, hạ tầng viễn thông cho tới các nền tảng phục vụ chính phủ số, doanh nghiệp và quốc phòng công nghệ cao, nhiều sản phẩm do kỹ sư Việt phát triển đã được triển khai tại nhiều quốc gia, chứng minh công nghệ 'Make in Vietnam' có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Viettel vươn xa đến nhiều châu lục.
Ba câu chuyện khác nhau nhưng đều dẫn tới một điểm chung: giá trị lớn nhất doanh nghiệp Việt mang ra thế giới hôm nay không chỉ có sản phẩm, mà là năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng giải quyết những bài toán công nghệ khó, và những tri thức được tạo ra từ chính đội ngũ kỹ sư và chuyên gia Việt Nam.
Better Choice Awards 2026: Ghi nhận những người kiến tạo
Sự chuyển dịch này đã trở thành nguồn cảm hứng quan trọng của Better Choice Awards 2026. Nếu những mùa giải trước phản ánh thay đổi trong cách người Việt lựa chọn và trải nghiệm công nghệ, thì chủ đề năm nay mở rộng góc nhìn tới những giá trị mà doanh nghiệp Việt đang tạo ra cho nền kinh tế và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh việc tìm kiếm sản phẩm xuất sắc hay thương hiệu được yêu thích, Better Choice Awards 2026 muốn ghi nhận những doanh nghiệp đang đầu tư cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi để tạo nên năng lực cạnh tranh mới cho Việt Nam. Tinh thần đó được thể hiện qua sự xuất hiện của Nation Builders Awards - trục giải thưởng mới - hướng tới những cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức đang tạo dựng nền tảng cho sự phát triển của Việt Nam trong tương lai.
Better Choice Awards là giải thưởng thường niên uy tín tầm cỡ quốc gia do Công ty cổ phần VCCorp phối hợp cùng Cục Đổi mới sáng tạo và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đồng tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND thành phố Hà Nội, được bảo trợ bởi Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Gala trao giải năm nay dự kiến là hoạt động điểm nhấn trong Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia bắt đầu từ 1/10. Với chủ đề 'Đổi mới sáng tạo vượt qua mọi biên giới', giải thưởng khẳng định tinh thần vượt qua mọi giới hạn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo mạnh mẽ.
Theo Huy Nguyễn (Đời sống Pháp luật)
