Mặc dù 22 giờ mới bắt đầu vào ca, nhưng từ trước đó khoảng 30 phút, các công nhân thi công hệ thống cống ngầm tại phố Phan Chu Trinh, đoạn từ ngã tư phố Hai Bà Trưng đến phố Lý Thường Kiệt đã có mặt tại công trường để chuẩn bị. Anh Nguyễn Văn H, công nhân tại công trường, chia sẻ rằng trận mưa rạng sáng 23/4 báo hiệu mùa mưa đang đến rất gần, do đó các đơn vị huy động toàn bộ nhân lực và phương tiện máy móc tham gia thi công. Công nhân làm việc xuyên đêm. Để tiết kiệm thời gian, trước khi thi công, họ phải tháo dỡ, di chuyển hàng rào chắn, căng dây, dựng biển báo; sau khi thi công thì thu dọn công trường và hoàn trả mặt đường.
Các công trình trọng điểm
Cách đó không xa, công trình xây dựng bể điều tiết ngầm trước chợ Hàng Da cũng sáng đèn suốt đêm. Các phần việc chính như ép cừ, đào bể điều tiết, lắp đặt cống hộp đã cơ bản hoàn thành. Công nhân đang thi công hoàn thiện bể điều tiết, sẵn sàng đưa vào khai thác, góp phần giải quyết điểm úng ngập kéo dài nhiều năm tại khu vực Đường Thành, Bát Đàn, Nhà Hỏa.
Tại công trình hồ Thụy Phương 2 (phường Đông Ngạc) có dung tích chứa khoảng 500 nghìn mét khối nước, những cấu kiện bê-tông cuối cùng vừa được lắp đặt để hoàn thành hệ thống móng kè hồ. Theo đại diện đơn vị thi công, đây là phần việc rất quan trọng để tạo thành lòng hồ, đồng thời làm tiền đề triển khai các phần việc tiếp theo như đổ giằng bê-tông mái kè, xây tường kè và đường dạo quanh hồ. Các công việc khác như đào đất lòng hồ, vận chuyển đất đến bãi đổ, xây dựng cống ngầm và đấu nối với hệ thống tiêu thoát nước khu vực cũng bảo đảm tiến độ, sẵn sàng tích nước khi xảy ra mưa lớn ngay từ đầu tháng 5.
Tiến độ thi công khẩn trương
Theo quan sát, tại hiện trường các công trình chống ngập khẩn cấp khác như cải tạo tuyến mương Thụy Phương và bổ cập nước cho sông Tô Lịch; cải tạo nâng công suất một số trạm bơm, lắp đặt thêm trạm bơm dã chiến và xây dựng mới một số tuyến cống, rãnh thoát nước dọc Đại lộ Thăng Long; xây dựng các hồ điều hòa Phú Đô, Yên Nghĩa, Mễ Trì (Đồng Bông 2)… tiến độ thi công rất khẩn trương.
Đại diện Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội, đơn vị triển khai chính trong tổng số 12 dự án chống ngập khẩn cấp, cho biết các dự án đang được thi công liên tục ba ca, bốn kíp. Các hạng mục tham gia chống ngập đã cơ bản hoàn thành, trong đó nhiều công trình đã hoàn thành khoảng 70% tổng khối lượng công việc. Đơn vị đang phối hợp các sở, ngành triển khai phương án kết nối các công trình mới vào hệ thống thoát nước chung của thành phố.
Giải pháp đồng bộ
Để có được kết quả trên, thành phố Hà Nội đã nghiên cứu, tính toán kỹ lưỡng quy mô, tính chất các công trình, dự án theo quy hoạch thoát nước chung của Thủ đô. Ngay sau khi chịu ảnh hưởng từ những trận mưa lớn do bão số 10 và số 11 năm 2025 gây ngập sâu kéo dài tại nhiều khu vực, thành phố đã triển khai đồng bộ các giải pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Trọng tâm trước mắt là đầu tư các công trình khẩn cấp nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước, giảm số điểm ngập và thời gian ngập khi xảy ra mưa vượt công suất thiết kế. Hồ điều hòa là một trong những hạng mục quan trọng, đóng vai trò bảo đảm dung tích chứa, điều tiết hệ thống và cắt đỉnh lũ trong các trận mưa lớn khi các trạm bơm chưa kịp tiêu thoát nước ra sông.
Thành phố đã ban hành lệnh xây dựng các công trình chống ngập khẩn cấp, với nhiều giải pháp đột phá tháo gỡ khó khăn về trình tự, thủ tục pháp lý; đồng thời có cơ chế, chính sách nổi trội trong giải phóng mặt bằng và bảo đảm nguồn lực đầu tư. Nhờ đó, các hạng mục chính của công trình, dự án chống ngập khẩn cấp cơ bản hoàn thành, sẵn sàng tham gia tiêu thoát nước.
Kế hoạch tương lai
Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, Ủy ban nhân dân thành phố đã giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng quy chế phối hợp vận hành hệ thống thoát nước giữa khu vực đô thị và hệ thống kênh mương, sông khu vực ngoại thành để khai thác hiệu quả hệ thống thoát nước nông thôn, nhất là các nguồn tiêu chính như trạm bơm đầu mối và hệ thống kênh, mương, sông.
Trưởng Phòng Quản lý hạ tầng cấp thoát nước, Sở Xây dựng Hà Nội Lê Văn Du chia sẻ, những năm qua thành phố rất quan tâm đầu tư hạ tầng thoát nước, nhưng chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển đô thị. Trong các mạng lưới thoát nước, mới chỉ có lưu vực sông Tô Lịch được đầu tư cơ bản đồng bộ; lưu vực tả, hữu sông Nhuệ mới đáp ứng khoảng 20% so với quy hoạch. Tổng công suất các trạm bơm tiêu và diện tích hồ điều hòa cũng mới đạt khoảng 20%. Vì thế, bên cạnh đầu tư các công trình chống ngập khẩn cấp, thành phố tiếp tục đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước mưa lưu vực tả, hữu sông Nhuệ; chống úng ngập cục bộ các phường, xã ven đô; xây dựng dự án hệ thống thoát nước, hồ điều hòa Vĩnh Thanh, nâng cấp trạm bơm Phương Trạch; xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây, Long Biên-Cự Khối và trạm bơm Cự Khối. Thành phố đang hoàn thiện và triển khai ngay đề án xử lý chống úng ngập khu vực nội thành trong mùa mưa năm nay, với các phương án ứng phó những trận mưa có cường độ vượt công suất thiết kế, cùng các giải pháp cụ thể để xử lý từng điểm úng ngập tương ứng với từng mức độ mưa, sớm tháo gỡ điểm nghẽn úng ngập.
