Tăng trưởng kinh tế quý I/2026 của thành phố Cần Thơ thấp hơn so với kế hoạch, chịu ảnh hưởng từ nhiều điểm nghẽn cố hữu. Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025-2030, đòi hỏi phải giải quyết triệt để các vướng mắc này.
Những điểm nghẽn cố hữu
Theo Sở Tài chính thành phố, nguyên nhân chính khiến tăng trưởng quý I/2026 thấp là do khu vực công nghiệp-xây dựng chưa phát huy được vai trò động lực, tăng thấp hơn nhiều so với kịch bản. Phó Giám đốc sở Vương Thành Nam phân tích: Một số ngành công nghiệp chủ lực gặp khó khăn vì tình trạng khan hiếm đơn hàng và thị trường tiêu thụ bị thu hẹp. Lĩnh vực xây dựng, đặc biệt là bất động sản và nhà ở, vẫn “đóng băng” do vướng mắc pháp lý, thủ tục hành chính và khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Khu vực dịch vụ dù tăng cao nhất (chiếm hơn 44%) nhưng chưa đạt kỳ vọng. Ngành nông nghiệp duy trì tăng trưởng ổn định nhưng tỷ trọng nhỏ nên giá trị gia tăng chưa cao.
Tỷ lệ giải ngân đầu tư công thấp, ảnh hưởng đến tăng trưởng nhiều ngành. Đến cuối tháng 3/2026, vốn đầu tư công mới giải ngân hơn 1.433 tỷ đồng, đạt 7,4% kế hoạch Thủ tướng giao. Một số dự án ngoài ngân sách chậm triển khai cũng làm giảm đóng góp vào tổng sản phẩm trên địa bàn. Tại Cần Thơ, dù số doanh nghiệp thành lập mới tăng cao, nhưng tỷ lệ giải thể và tạm ngừng hoạt động vẫn ở mức đáng báo động. Hoạt động sản xuất kinh doanh bấp bênh cùng tăng trưởng tín dụng thấp cho thấy khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp còn hạn chế. Tình trạng khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng và giá nhiên liệu tăng đột biến tác động mạnh đến tiến độ thi công và chi phí đầu vào. Việc xử lý tài sản công sau sáp nhập tại một số địa phương khi thực hiện chính quyền 2 cấp cũng bị chậm do vướng hồ sơ pháp lý.
Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố Cần Thơ Huỳnh Thanh Sử cho biết: Những tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu và dịch vụ thu ngoại tệ tăng hơn 9%. Các mặt hàng chủ lực như lúa gạo, thủy sản, thực phẩm tăng, nhưng chi phí đầu vào và logistics tăng cao do biến động Trung Đông, bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp. Giá lúa vụ đông xuân và sầu riêng thấp, khó tiêu thụ làm giảm thu nhập nông dân, buộc người dân thắt chặt chi tiêu, ảnh hưởng đến dịch vụ, thương mại, tiêu dùng.
Nỗ lực tăng trưởng hai con số
Theo Sở Tài chính, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số cho cả năm 2026, áp lực lên các quý còn lại rất lớn, tất cả đều phải đạt mức tăng trưởng hơn 10%. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Hòa nhấn mạnh: Thành phố Cần Thơ xác định chiến lược hành động toàn diện, trong đó đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách nhất. Cần Thơ gắn trách nhiệm người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong giải ngân đầu tư công; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và giao trách nhiệm, quyền hạn xuống cấp xã, phường trong công tác giải phóng mặt bằng để sâu sát với dân. Thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ các khu tái định cư để người dân sớm có nơi ở mới, ổn định cuộc sống. Chủ đầu tư phải thường xuyên theo dõi, giám sát dự án hằng tuần để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đồng thời xử lý nghiêm các đơn vị thi công, nhà thầu năng lực yếu kém, giúp công trình hoàn thành đúng tiến độ, góp phần vào tăng trưởng chung.
Để đạt tăng trưởng hai con số, thành phố tập trung phát triển kinh tế xã hội theo quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, kế thừa và ổn định trong hệ thống quy hoạch quốc gia. Thành phố tập trung phát triển các đô thị trung tâm, khu công nghiệp, cảng biển, logistics thành động lực tăng trưởng; hình thành hành lang kinh tế ven biển, hành lang kinh tế Cần Thơ-Cà Mau, Cần Thơ-Thành phố Hồ Chí Minh để mở rộng không gian phát triển, tạo chuỗi đô thị-công nghiệp-dịch vụ và liên kết vùng.
Một giải pháp then chốt là khơi thông dòng vốn ngoài ngân sách. Quý I/2026, thành phố thu hút 4 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn 451 tỷ đồng. Sau sáp nhập, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đến Cần Thơ tìm kiếm cơ hội đầu tư. Các dự án khả thi về khu thương mại, đô thị, sản xuất thép, năng lượng sạch đang được đầu tư, mở ra cơ hội tăng trưởng nhanh. Thành phố cam kết thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tập trung kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, bình đẳng, thuận lợi; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, quỹ đất sạch; thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số, đổi mới khoa học công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ Đồng Văn Thanh nhấn mạnh: Thành phố xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới, giúp tăng tốc và phát triển bền vững. Thành phố thành lập Quỹ phát triển khoa học công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp. Hội đồng nhân dân thành phố vừa ban hành Nghị quyết hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, dự án đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực số với mức hỗ trợ tối đa 200 tỷ đồng. Đây được kỳ vọng là bệ phóng giúp doanh nghiệp bứt phá nhanh, bền vững, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng nhanh của nền kinh tế Cần Thơ trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Bài và ảnh: THANH TÂM
