Từ ngày 15 đến 19-5, vùng biển Cù Lao Mái Nhà (xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk) ghi nhận hai cá thể cá voi thường xuyên ngoi lên mặt nước săn mồi, thu hút sự chú ý của du khách và nhiếp ảnh gia. Tuy nhiên, bên cạnh những người tuân thủ quy định, phóng viên ghi nhận nhiều ca nô, du khách và nhiếp ảnh gia tự phát tiếp cận quá gần, thậm chí tăng tốc áp sát, bám đuổi cá voi để quay phim, chụp ảnh.
Du khách quốc tế chứng kiến cảnh áp sát
Anh Alex Wright, du khách Anh, bày tỏ sự thích thú khi lần đầu chứng kiến cá voi săn mồi tại Cù Lao Mái Nhà. Tuy nhiên, anh cũng chứng kiến cảnh tượng đáng lo ngại: "Trong số 5 chiếc tàu, ban đầu tất cả đều ở xa, mọi chuyện ổn. Bỗng nhiên hai chiếc tăng tốc tiến đến rất gần, gần như vượt lên trên hai cá thể cá voi, dù khoảng cách đang rất hoàn hảo để quan sát."
Người dân địa phương phản cảm
Ngư dân làng biển Phước Đồng (xã Ô Loan) cho biết, cá voi (cá Ông) được xem là thần bảo hộ trên biển, gắn với quan niệm cứu giúp người gặp nạn. Việc tàu du lịch áp sát cá voi gây phản cảm và lo ngại trong cộng đồng.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ
Tiến sĩ Vũ Ngọc Long, nguyên Viện trưởng Viện Sinh thái học Miền Nam, khẳng định cá voi xuất hiện gần bờ là hiện tượng hiếm, do biến đổi khí hậu và dòng di cư thức ăn. Ông cảnh báo: "Tiếp cận ầm ĩ, tiếng động cơ gây nhiễu loạn hệ thống định vị hạ âm của cá voi, dẫn đến nguy cơ va chạm gây tổn thương."
Chính quyền vào cuộc
Ngày 20-5, UBND xã Ô Loan ra văn bản yêu cầu tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát hoạt động du lịch tự phát trên biển nhằm bảo vệ cá voi. Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã và Đồn Biên phòng An Hải phối hợp tuần tra, xử lý các trường hợp bám đuổi cá voi, tụ tập đông phương tiện, tổ chức tham quan tự phát gây mất an ninh trật tự và an toàn giao thông thủy.
Khuyến cáo cụ thể
Ngư dân và du khách được khuyến cáo giữ khoảng cách 100-300 mét, hạn chế tốc độ, tốt nhất tắt động cơ khi phát hiện cá voi. Không xả rác thải xuống biển. Các đơn vị du lịch không lợi dụng vận chuyển khách để tổ chức hoạt động tự phát, tiếp cận cá voi trái quy định.
Khi phát hiện cá voi bị thương, mắc lưới hoặc dạt bờ, cần báo ngay cho cơ quan chức năng để phối hợp cứu hộ. Ông Ngô Thành Hiệp, Phó Chủ tịch UBND xã Ô Loan, khẳng định các trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
