Kết quả kiểm phiếu sơ bộ cuộc trưng cầu ý dân toàn quốc ngày 14/6 tại Thụy Sĩ cho thấy gần 55% cử tri nước này phản đối đề xuất giới hạn quy mô dân số 10 triệu người, trong khi chỉ 45% ủng hộ. Đa số cử tri Thụy Sĩ phản đối áp trần dân số, ưu tiên ổn định kinh tế và quan hệ với Liên minh châu Âu (EU) hơn những lo ngại về làn sóng nhập cư đang gây áp lực lên dịch vụ công.
Bối cảnh cuộc trưng cầu ý dân
Cuộc bỏ phiếu, được ví như cuộc trưng cầu Brexit năm 2016 của Anh, đã khiến các doanh nghiệp lo lắng do lo ngại rằng nó có thể chấm dứt quyền tự do di chuyển của người lao động giữa Thụy Sĩ và EU, đối tác thương mại chính của quốc gia này. Được thúc đẩy bởi đảng Nhân dân Thụy Sĩ theo đường lối cánh hữu, đề xuất quy định quy mô dân số không được vượt quá 10 triệu người trước năm 2050. Nếu tình trạng vượt mức diễn ra trong 2 năm, Thụy Sĩ phải chấm dứt quyền tự do di chuyển với EU.
Phản ứng của chính phủ và chuyên gia
Chính phủ Thụy Sĩ đã kêu gọi cử tri bác bỏ mức trần này. Bộ trưởng Tư pháp Thụy Sĩ Beat Jans hoan nghênh kết quả nhưng cam kết sẽ phân tích các bước tiếp theo nhằm giải quyết những lo ngại của cử tri về nhà ở và nhập cư. Ông phát biểu tại một cuộc họp báo cùng Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin: “Với quyết định ngày hôm nay, các cử tri đã phát đi một tín hiệu về sự ổn định, cởi mở và đáng tin cậy”.
Ông Urs Bieri từ công ty khảo sát GFS Bern cho biết mức trần không được thông qua vì dù mối lo ngại về tăng trưởng dân số phổ biến, người dân lo lắng nó có thể làm tổn hại mối quan hệ với EU và khiến việc tuyển dụng lao động, như nhân viên chăm sóc, trở nên khó khăn hơn. “Ngoài ra còn có cảm giác rằng trong môi trường quốc tế hiện tại, việc một quốc gia nhỏ làm điều này là không khôn ngoan”, ông nói.
Tình hình dân số và nhập cư
Dân số Thụy Sĩ hiện ở mức 9,1 triệu người và tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với các nước EU xung quanh. Người nước ngoài chiếm gần 28% tổng dân số, và dự báo chính thức ước tính con số này sẽ đạt 10 triệu người vào đầu những năm 2040. Các cuộc thăm dò trước đó dự báo một kết quả sát sao. Jan Hesselmann, một giáo viên 27 tuổi ở Zurich, cảm thấy hạnh phúc với kết quả nhưng lo ngại trước mức độ ủng hộ đề xuất: “Đó là một hướng đi sai lầm, nó kích động tâm lý bài ngoại”.
Quan điểm của các bên liên quan
Đề xuất áp trần dân số xuất hiện cùng lúc với sự ủng hộ ngày càng tăng đối với các chính sách hạn chế nhập cư trên khắp châu Âu. Các áp phích chiến dịch tuyên bố chỉ 10% người mới đến là lao động có tay nghề cần thiết. Ông Marcel Dettling, chủ tịch đảng Nhân dân Thụy Sĩ, cho biết sáng kiến này phổ biến ở các vùng nông thôn, nhưng cử tri thành thị không đồng tình. “Không một vấn đề nào được giải quyết cả. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy các biện pháp nhập cư hợp lý”, ông nói.
Các nhóm doanh nghiệp hoan nghênh kết quả sau khi cảnh báo rằng việc áp trần dân số sẽ hạn chế tiếp cận lao động nước ngoài, gây tổn hại nền kinh tế và làm rạn nứt quan hệ với Brussels. Chủ tịch Ủy ban EU Ursula von der Leyen cho biết EU và Thụy Sĩ sẽ tiếp tục hợp tác vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp.
