Bộ Nội vụ sẽ tham mưu ban hành hướng dẫn điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, căn cứ điều kiện thực tế của từng địa phương, ưu tiên xử lý các đơn vị quy mô quá nhỏ, chưa đạt chuẩn. Thông tin được ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm của ngành Nội vụ diễn ra sáng 9.7.
Kết quả bước đầu của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp
Theo ông Phan Trung Tuấn, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai từ ngày 1.7.2025, các bộ, ngành và địa phương đã tập trung tổ chức thực hiện theo đúng chủ trương của Trung ương. Qua đánh giá bước đầu, việc vận hành mô hình mới cơ bản đạt được những kết quả quan trọng, bảo đảm hoạt động của bộ máy hành chính thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng việc chuyển đổi từ mô hình chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp chỉ mới diễn ra hơn một năm, nên phát sinh khó khăn, vướng mắc là không thể tránh khỏi. Bộ Nội vụ đã tổng hợp đầy đủ các ý kiến, đánh giá của địa phương để tham mưu Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền.
Định hướng điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã
Ông Tuấn cho biết, việc có tiếp tục điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã là vấn đề được nhiều địa phương quan tâm. Đây là chủ trương có tác động lớn đến tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ và đời sống người dân. Trung ương sẽ nghiên cứu, cân nhắc kỹ trước khi đưa ra kết luận chính thức. Sau khi có kết luận, Vụ Chính quyền địa phương sẽ tham mưu Bộ Nội vụ báo cáo Chính phủ ban hành hướng dẫn để các địa phương triển khai.
Sắp xếp không đồng loạt, ưu tiên đơn vị quy mô nhỏ
Ông Tuấn nhấn mạnh, việc sắp xếp sẽ không triển khai đồng loạt trên cả nước. Cả nước hiện có khoảng 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn, nhưng không phải toàn bộ đều thuộc diện phải sắp xếp. Nhiều đơn vị ở biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa có yếu tố đặc thù sẽ được xem xét riêng và nhiều khả năng không tiếp tục sắp xếp như giai đoạn 2023 - 2025.
Đối với các đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn nhưng không thuộc trường hợp đặc thù, địa phương có thể chủ động nghiên cứu phương án điều chỉnh để mở rộng quy mô. Ông Tuấn cho biết: "Tinh thần bước đầu mà Trung ương định hướng là sẽ không triển khai sắp xếp đồng loạt trên phạm vi cả nước. Việc điều chỉnh sẽ căn cứ điều kiện, đặc điểm của từng địa phương, từng địa bàn để xây dựng phương án phù hợp, bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước cũng như yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới."
Xây dựng xã, phường hạt nhân và cực tăng trưởng mới
Lãnh đạo Vụ Chính quyền địa phương cũng cho biết, cấp có thẩm quyền đang định hướng xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm để hình thành cực tăng trưởng mới. Đối với đô thị lớn, sẽ nghiên cứu mô hình phường có quy mô dân số lớn. Để chủ động triển khai, ông Tuấn đề nghị các địa phương rà soát hiện trạng, đánh giá quy mô dân số, diện tích và điều kiện kinh tế - xã hội, đồng thời nghiên cứu phương án điều chỉnh phù hợp.
"Khi Trung ương có kết luận và Chính phủ, Bộ Nội vụ ban hành hướng dẫn, các địa phương sẽ có đầy đủ căn cứ để đề xuất phương án cụ thể, bảo đảm việc điều chỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã được thực hiện đồng bộ, hiệu quả và phù hợp với đặc điểm của từng địa phương," ông Tuấn nhấn mạnh.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm là tiếp tục sắp xếp các xã chưa đạt tiêu chuẩn, tham mưu trình Chính phủ về địa giới tự nhiên của 34 tỉnh, thành.
