Nâng tầm lãnh đạo của Đảng với báo chí và khoa học chiến lược
Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, việc chuyển đổi 3 cơ quan báo chí, truyền thông chủ lực quốc gia và 2 viện hàn lâm về là đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ ngày 1/4/2026 là một bước đi tất yếu, mang tính đột phá. Quyết định này được thông qua tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV từ ngày 23 đến 25/3/2026, với sự đồng ý của Ban Chấp hành Trung ương và công bố bởi Bộ Chính trị.
Ý nghĩa chiến lược của chủ trương mới
Đồng chí Trịnh Văn Quyết giải thích rằng chủ trương này có năm ý nghĩa quan trọng. Thứ nhất, nó nâng tầm và thống nhất sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý của Đảng đối với lĩnh vực tư tưởng - truyền thông và nghiên cứu khoa học chiến lược. Thứ hai, bảo đảm thông suốt từ khâu nghiên cứu, xây dựng chủ trương đến tổ chức thực hiện. Thứ ba, xác lập cơ chế quản lý đồng bộ, phân định rõ Đảng tập trung “lãnh đạo chiến lược”, “định hướng tư tưởng” và “hoạch định chính sách lớn”, trong khi Chính phủ tập trung cụ thể hóa, tham gia xây dựng và triển khai thực thi pháp luật, điều hành thực tiễn.
Thứ tư, giảm “hành chính hóa”, tạo không gian sáng tạo cho nghiên cứu khoa học và giúp các cơ quan báo chí thích ứng nhanh, linh hoạt, khắc phục sự thụ động trong thông tin, tuyên truyền. Thứ năm, gắn chặt kết quả nghiên cứu khoa học với công tác xây dựng Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là minh chứng cho sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hai lĩnh vực nền tảng là Tư tưởng - Truyền thông và Khoa học chiến lược.
Tác động đến phát triển lý luận và thực tiễn
Việc hoàn thiện mô hình quản lý này không chỉ là sự thay đổi về quản lý hành chính, mà là một quyết sách chiến lược nhằm tối ưu hóa “sức mạnh mềm” của quốc gia. Nó góp phần thu hẹp khoảng cách giữa “Lý luận” và “Thực tiễn”, cho phép các nhà khoa học tiếp cận sớm với các dự thảo chiến lược của Đảng, từ đó cung cấp luận cứ khoa học thực chất và sát thực tế.
Kết quả nghiên cứu được chuyển hóa ngay thành định hướng tuyên truyền, giúp việc giải thích chính sách trở nên sâu sắc và có sức thuyết phục hơn. Đồng thời, mô hình mới tạo lập thế trận chủ động chiếm lĩnh mặt trận tư tưởng và không gian truyền thông, khắc phục tình trạng chồng chéo thông tin, góp phần định hướng dư luận xã hội một cách nhất quán, chính xác và kịp thời.
Yêu cầu mới cho các cơ quan báo chí và truyền thông
Trong điều kiện mới, đồng chí Trịnh Văn Quyết yêu cầu 3 cơ quan báo chí, truyền thông quốc gia phải có sự đột phá về tư duy phát triển. Thứ nhất, phải thay đổi vị thế từ “cơ quan thông tin” sang “cơ quan dẫn dắt thông tin”, chuyển trạng thái từ truyền tải thông tin đơn thuần sang đóng vai trò dẫn dắt, định hướng luồng tư tưởng chính thống, và trở thành hạt nhân tạo ra sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn xã hội.
Thứ hai, giữ vai trò “kiến tạo không gian mới” và “nòng cốt dẫn dắt” đối với hệ thống báo chí, truyền thông cả nước để xây dựng nền báo chí cách mạng “chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại”. Thứ ba, tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng, hoạch định các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực báo chí, truyền thông, vươn tầm trở thành những định chế truyền thông chiến lược, không chỉ “đưa tin” mà phải tham gia “kiến tạo chính sách”, “dẫn dắt dư luận” và “thúc đẩy cải cách”.
Các cơ quan này cần là trụ cột, nòng cốt trong công tác tư tưởng văn hóa, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, và là diễn đàn tin cậy của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đồng thời, các viện hàn lâm sẽ trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học trình độ cao, tạo sự dẫn dắt, đột phá trong phát triển khoa học công nghệ, trực tiếp tham gia vào quá trình hoạch định chính sách và xây dựng tầm nhìn chiến lược của Đảng.
Quyết định này tiếp tục khẳng định sự đổi mới về tư duy, phương pháp, cách thức của Đảng trong lãnh đạo công tác tư tưởng chính trị, báo chí truyền thông, như nhận định của đồng chí Đỗ Tiến Sỹ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam.
