Sáng ngày 18/5, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã công bố thông tin về tình hình thiệt hại do mưa lớn, dông lốc gây ra từ ngày 15 đến 17/5. Theo báo cáo từ các tỉnh Cao Bằng, Quảng Ninh, Thanh Hóa và Đắk Lắk, thời tiết cực đoan đã khiến một người bị thương do cây đổ tại Đắk Lắk.
Thiệt hại về nhà cửa và cơ sở hạ tầng
Mưa lớn đã gây ngập úng nhiều khu vực tại Quảng Ninh và Hải Phòng. Dông lốc mạnh đã làm sập hoàn toàn một căn nhà tại Đắk Lắk, 27 ngôi nhà khác bị tốc mái hoặc hư hỏng (trong đó Thanh Hóa có 1 nhà, Đắk Lắk có 26 nhà). Tại Cao Bằng, 187 ngôi nhà bị ngập dưới 1 mét nước, nhưng hiện nước đã rút. Quảng Ninh cũng ghi nhận một số nhà bị ngập, nay nước đã rút. Một nhà dân tại Quảng Ninh phải di dời do nguy cơ sạt lở.
Thiệt hại về nông nghiệp và giao thông
Lũ lụt đã gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất nông nghiệp. Tổng cộng 419,6 ha lúa và hoa màu bị ngập hoặc thiệt hại, phân bổ tại các tỉnh: Cao Bằng 251,04 ha, Quảng Ninh 135,5 ha, Thanh Hóa 4,16 ha và Đắk Lắk 28,9 ha. Một điểm trường tại Cao Bằng cũng bị ngập, cùng với 200 mét kênh mương bị bồi lấp. Hai tàu thuyền tại Thanh Hóa bị chìm do dông làm đứt dây neo, khiến tàu trôi ra xa và chìm; chính quyền và người dân đã trục vớt đưa vào gần bờ.
Hệ thống giao thông bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Trên Quốc lộ 4A (Cao Bằng) có 28 vị trí sạt lở, Quốc lộ 18C (Quảng Ninh) có 2 vị trí sạt lở, hiện đã thông tuyến. Tại Cao Bằng, 7 vị trí đường giao thông nông thôn bị sạt lở; tại Quảng Ninh, 1 vị trí trên đường tỉnh 326 bị hư hỏng, đã được khắc phục tạm thời để phương tiện qua lại. Ngập cục bộ trên các tuyến phố tại Quảng Ninh đã rút nước. Một xe ô tô khách bị lũ cuốn hư hỏng tại Cao Bằng. Ngoài ra, 5 cột điện bị gãy đổ và 1 trạm biến áp hư hỏng tại Đắk Lắk.
Thiệt hại kinh tế và tình hình thủy văn
Ước tính thiệt hại ban đầu tại các địa phương lên tới 10,2 tỷ đồng, trong đó Cao Bằng chịu thiệt hại 6,7 tỷ đồng, Đắk Lắk 3,5 tỷ đồng; Quảng Ninh và Thanh Hóa chưa có số liệu ước tính.
Về tình hình thủy văn, lúc 7 giờ ngày 18/5, mực nước trên sông Hồng tại trạm Hà Nội là 2,01 mét, sông Thái Bình tại trạm Phả Lại là 0,92 mét. Dự báo mực nước hạ lưu sông Hồng và sông Thái Bình sẽ biến đổi chậm theo điều tiết hồ chứa và thủy triều. Tại khu vực Trung Bộ, mực nước các sông biến đổi chậm. Ở Nam Bộ, mực nước đầu nguồn sông Cửu Long dao động theo triều; đến ngày 21/5, mực nước cao nhất ngày trên sông Tiền tại Tân Châu dự kiến ở mức 1,50 mét, trên sông Hậu tại Châu Đốc ở mức 1,60 mét.
Công tác ứng phó và chỉ đạo
Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai đã tổ chức trực ban nghiêm túc 24/24 giờ, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thiên tai và đê điều, đồng thời chuyển thông tin dự báo, cảnh báo đến các địa phương để kịp thời tham mưu chỉ đạo, điều hành và ứng phó. Các địa phương cũng chủ động trực ban, theo dõi thời tiết và triển khai biện pháp ứng phó. Ngay sau thiên tai, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng, phương tiện hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, tổ chức canh gác, cắm biển cảnh báo tại các ngầm tràn, xử lý thông tuyến giao thông và tiếp tục thống kê thiệt hại.
Nhận định về diễn biến thiên tai
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhận định, diễn biến thiên tai hiện nay ngày càng cực đoan và khó lường, nhiều đợt bão lũ vượt xa các kịch bản dự báo, phá vỡ các mốc lịch sử từng ghi nhận. Thực tế này tạo áp lực lớn cho công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trên cả nước.
Giải pháp trọng tâm thời gian tới
Trước tình hình đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tham mưu Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai nhiều giải pháp trọng tâm. Thiên tai cần được coi là tiêu chí quan trọng khi xây dựng hoặc điều chỉnh quy hoạch vùng, quy hoạch quốc gia và các công trình hạ tầng. Các dự án phải bảo đảm thích ứng với điều kiện thiên tai mới, hạn chế tối đa rủi ro và thiệt hại.
Nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành cần được rà soát, nâng cấp để phù hợp với mức độ khắc nghiệt gia tăng của thiên tai. Công tác dự báo, cảnh báo tiếp tục được xác định là then chốt, quyết định hiệu quả phòng tránh và ứng phó. Bên cạnh đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng chống chịu thiên tai, các địa phương có nguy cơ cao sạt lở, lũ quét, lũ ống cần xây dựng phương án di dời dân cư an toàn. Người dân cần được trang bị kỹ năng ứng phó, biết nơi trú ẩn khi thiên tai xảy ra. Công tác truyền thông cần chuyển từ cung cấp thông tin sang nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai.
Khánh Linh (t/h)
