Cuối tháng 6 vừa qua, Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII đã diễn ra với gần 800 đại biểu chính thức tham dự. Sự kiện đánh dấu một chương mới đầy khát vọng cho tuổi trẻ Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi giai đoạn 2026-2031.
Báo cáo chính trị thẳng thắn chỉ ra hạn chế
Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XII trình Đại hội đã tự phê bình, đối diện những khó khăn, bất cập. Cụ thể, công tác giáo dục lý tưởng có nơi, có lúc còn nặng hình thức, chưa chạm đến tâm tư người trẻ. Hiện tượng hội nghị tập huấn, hội thảo chuyên đề diễn ra thường xuyên nhưng không có tương tác, thậm chí chỉ để điểm danh, là hệ quả của việc thiếu phương pháp hậu kiểm hoạt động.
Tương tự, ở một số cơ sở, phong trào thu hút đông đảo thanh niên nhưng thiếu chiều sâu. Nhiều mô hình mang tính kỳ cuộc, không tạo môi trường sáng tạo, thiếu tính kế thừa và liên kết chuỗi giá trị. Công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên trong bối cảnh số còn lúng túng. Năng lực cán bộ Đoàn - hạt nhân phong trào - chưa theo kịp thay đổi của cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo đổi mới
Tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: "Công tác giáo dục lý tưởng không thể chỉ là những bài giảng khô khan hay nghị quyết trên giấy, mà phải xuất phát từ những tấm gương gần gũi, đối thoại chân thành, là sự hiện diện thông minh, nhân văn trên không gian mạng." Ông nhấn mạnh: "Nếu không nói đúng điều thanh niên cần, nói bằng cách thanh niên hiểu, tổ chức Đoàn sẽ tự xa cách dần người trẻ."
Lời nhắc nhở này đặt ra nhiệm vụ: sự đồng hành của Đoàn phải tham gia giải quyết nhiều vấn đề thực tế của thanh niên trong thế giới biến động với trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Cơ hội chỉ đến với những con người có bản lĩnh, tầm vóc mới.
Giải pháp: Lấy thanh niên làm trung tâm
Câu trả lời nằm ở việc lấy thanh niên làm trung tâm. Hoạt động của Đoàn sẽ không bền vững nếu chỉ chú tâm vào số lượng. Mỗi người trẻ cần được học tập, rèn luyện, có không gian thử sức và được phép thất bại. Công tác bồi dưỡng ngoại ngữ, năng lực số, khởi nghiệp sáng tạo phải thực hiện đồng đều từ đô thị đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo theo tinh thần "3 rõ-3 đo": rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đo đầu vào, đo kết quả, đo tác động.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắn nhủ: "Mỗi đoàn viên, thanh niên hãy nghĩ rộng hơn, học nhanh hơn, làm tốt hơn, sống đẹp hơn, trách nhiệm hơn, cống hiến nhiều hơn."
Cần cơ chế và nỗ lực tự thân
Những nỗ lực trên cần bệ phóng về cơ chế, chính sách từ các cấp ủy đảng, chính quyền. Tinh thần Nghị quyết 25-NQ/TW và Kết luận số 166-KL/TW về công tác thanh niên phải được thể chế hóa thành nguồn lực thực chất, lượng hóa qua công trình cụ thể. Đoàn cần thay đổi lề lối hoạt động, hướng tới bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu quả, bám rễ vào đời sống thanh niên.
Song song đó, không thể thiếu ý chí tự lực, tự cường của thanh niên. Không bệ phóng nào phát huy được nếu bản thân không nỗ lực. Trước vận hội mới, khát vọng mỗi người trẻ càng ý nghĩa khi hòa chung vào nhịp đập đất nước. Dưới ngọn cờ Đảng, với sự đồng hành của hệ thống chính trị và Đoàn Thanh niên, tuổi trẻ Việt Nam tự tin kiến tạo, làm chủ tương lai, chung tay làm nên kỷ nguyên mới của dân tộc.
Bài và ảnh: LINH PHAN
