Tây Bắc: Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số
Khu vực Tây Bắc, bao gồm các tỉnh như Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai, là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số với đặc điểm đa dạng về văn hóa, phong tục, tập quán. Trong bối cảnh đó, công tác tuyên truyền, vận động giữ vai trò then chốt đối với việc nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng và Nhà nước, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững.
Những kết quả tích cực và mô hình sáng tạo
Thực tiễn thời gian qua cho thấy, các địa phương trong khu vực đã có nhiều đổi mới trong công tác này và đạt được những kết quả tích cực. Nhận thức của đồng bào về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước từng bước được nâng lên; tư tưởng trông chờ, ỷ lại dần được khắc phục; đồng bào ngày càng chủ động trong phát triển kinh tế - xã hội.
Nhiều mô hình sáng tạo đã được triển khai hiệu quả tại các địa phương. Tại Sơn La, việc tuyên truyền gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã góp phần hình thành các vùng cây ăn quả quy mô lớn, thu hút đông đảo đồng bào tham gia. Ở Lai Châu, các mô hình “dân vận khéo” gắn với phát triển kinh tế rừng, trồng dược liệu mang lại hiệu quả thiết thực. Tại Lào Cai, phát triển du lịch cộng đồng ở Sa Pa không chỉ tạo sinh kế bền vững mà còn góp phần nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Phương thức tuyên truyền cũng được đổi mới theo hướng đa dạng, kết hợp linh hoạt giữa tuyên truyền trực tiếp với hệ thống truyền thanh cơ sở, sân khấu hóa, mô hình điểm; đồng thời phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, qua đó góp phần quan trọng vào ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an ninh.
Hạn chế và nguyên nhân
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tuyên truyền, vận động vẫn còn bộc lộ một số hạn chế. Nội dung tuyên truyền ở một số nơi còn dàn trải, chưa thật sự sát với nhu cầu thực tiễn của người dân; phương thức tuyên truyền còn đơn điệu, chưa phát huy hiệu quả của công nghệ thông tin và truyền thông hiện đại.
Đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền ở cơ sở còn thiếu và chưa đồng đều về năng lực; một bộ phận chưa am hiểu sâu sắc văn hóa, ngôn ngữ của đồng bào. Việc phối hợp giữa các lực lượng trong hệ thống chính trị ở một số nơi chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ.
Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó có điều kiện địa lý phức tạp, dân cư phân tán, trình độ dân trí không đồng đều; đồng thời, việc đầu tư nguồn lực và đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Kinh nghiệm và giải pháp cho tương lai
Từ thực tiễn triển khai tại các địa phương, có thể rút ra một số kinh nghiệm chủ yếu. Trước hết, cần bám sát cơ sở, lấy người dân làm trung tâm, coi người dân vừa là đối tượng vừa là chủ thể của công tác tuyên truyền. Nội dung tuyên truyền phải thiết thực, dễ hiểu, gắn với đời sống và lợi ích cụ thể của đồng bào.
Đồng thời, cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, kết hợp linh hoạt giữa các phương thức truyền thống và hiện đại, trong đó đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả và sức lan tỏa.
Một kinh nghiệm có tính quyết định là gắn công tác tuyên truyền với phát triển kinh tế - xã hội; khi người dân thấy rõ lợi ích thiết thực, họ sẽ chủ động tham gia và làm theo, qua đó củng cố niềm tin và tạo động lực phát triển bền vững.
Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức theo hướng hiện đại, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển các hình thức truyền thông đa phương tiện phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là người dân tộc thiểu số, có kỹ năng tuyên truyền và am hiểu văn hóa địa phương.
Việc phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở cần được tăng cường, huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, người có uy tín, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng nhằm tạo sức mạnh tổng hợp. Bên cạnh đó, cần chú trọng tổng kết thực tiễn, đánh giá và nhân rộng các mô hình hiệu quả, các điển hình tiên tiến trong công tác tuyên truyền, vận động.
Kết luận và triển vọng
Có thể khẳng định, công tác tuyên truyền, vận động đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại các tỉnh Tây Bắc như Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững ổn định chính trị - xã hội. Những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn không chỉ có giá trị đối với khu vực mà còn có thể vận dụng rộng rãi trong cả nước.
Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn với chuyển đổi số và phát triển bền vững, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của khu vực Tây Bắc.
TS Nguyễn Thanh Huyền – Phó vụ trưởng Vụ Dân tộc và Tôn giáo
