Ấn Độ triển khai cuộc tổng điều tra dân số lớn nhất thế giới với 1,4 tỷ người
Ấn Độ đã chính thức khởi động một trong những cuộc tổng điều tra dân số quy mô lớn nhất trong lịch sử nhân loại, nhằm thống kê toàn bộ dân số sau nhiều lần trì hoãn do ảnh hưởng của đại dịch và các vấn đề hành chính phức tạp. Theo ước tính mới nhất từ Liên Hợp Quốc, dân số Ấn Độ hiện đã đạt mốc khoảng 1,4 tỷ người, chính thức vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia đông dân nhất hành tinh.
Quy mô khổng lồ và lực lượng thực hiện đặc biệt
Trong vòng một năm tới, hơn 3 triệu nhân sự sẽ được huy động để đi từng nhà, từ các siêu đô thị sầm uất đến những ngôi làng xa xôi hẻo lánh, nhằm ghi nhận chính xác số lượng dân cư và thu thập dữ liệu chi tiết về đặc điểm xã hội, kinh tế của từng hộ gia đình. Lực lượng thực hiện chủ yếu bao gồm giáo viên và cán bộ nhà nước, những người sẽ trực tiếp tiếp cận từng hộ dân để đảm bảo tính chính xác của thông tin.
Điểm đáng chú ý: Lần đầu tiên trong lịch sử, dữ liệu điều tra sẽ được nhập và gửi trực tiếp thông qua ứng dụng di động chuyên dụng, thay vì phương pháp ghi chép thủ công truyền thống như trước đây. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả và độ chính xác của toàn bộ quá trình.
Cơ cấu dân số trẻ và tiềm năng tăng trưởng
Cơ cấu dân số của Ấn Độ đang có những thay đổi đáng kể. Hiện nay, hơn 40% dân số nước này dưới 25 tuổi, với độ tuổi trung vị (độ tuổi chia dân số thành hai nhóm có số lượng bằng nhau) vào năm 2023 chỉ khoảng 28 tuổi. Con số này trẻ hơn gần một thập kỷ so với Trung Quốc, tạo nên lợi thế được gọi là "lợi tức dân số".
Yếu tố nhân khẩu học này được xem là động lực quan trọng có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh chóng nhờ vào lực lượng lao động trẻ dồi dào và năng động. Dù nền kinh tế Ấn Độ đã đạt quy mô gần 3,5 nghìn tỷ USD, đứng thứ 5 thế giới và duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, sự thịnh vượng vẫn phân bố không đồng đều, trong khi tình trạng nghèo đói vẫn còn khá phổ biến ở nhiều khu vực.
Hai giai đoạn thực hiện và phạm vi bao phủ toàn quốc
Cuộc điều tra được thiết kế chia làm hai giai đoạn chính và bao phủ toàn bộ 26 bang cùng các vùng lãnh thổ liên bang của Ấn Độ:
- Giai đoạn đầu tiên: Cơ quan chức năng tập trung thu thập thông tin về điều kiện nhà ở, các tiện nghi cơ bản và tài sản của từng hộ gia đình.
- Giai đoạn thứ hai: Dự kiến diễn ra vào tháng 2/2027, sẽ tập trung vào các dữ liệu nhân khẩu học chi tiết như thu nhập, trình độ giáo dục, tình trạng di cư và tỷ lệ sinh.
Theo kế hoạch của chính phủ, nhân viên điều tra sẽ phải tiếp cận gần 640.000 ngôi làng và 10.000 thị trấn trên khắp đất nước. Kết quả cuối cùng dự kiến được công bố vào năm 2027, phản ánh quy mô đồ sộ và độ phức tạp của nỗ lực nhằm phác họa bức tranh toàn diện về một trong những xã hội đa dạng và phức tạp nhất thế giới.
Thu thập dữ liệu đa chiều và vấn đề hệ thống đẳng cấp
Cơ quan chức năng sẽ thu thập dữ liệu chi tiết về nhiều khía cạnh đời sống, bao gồm vật liệu xây dựng nhà, tình trạng sở hữu tài sản, khả năng tiếp cận nước sạch, điều kiện vệ sinh và nhiên liệu nấu ăn. Ngoài ra, các thông tin về kết nối Internet, sở hữu tivi, radio, điện thoại thông minh và phương tiện đi lại cũng sẽ được ghi nhận đầy đủ.
Điểm gây tranh cãi đặc biệt: Lần đầu tiên trong gần 100 năm, cuộc điều tra dân số sẽ bao gồm thông tin về hệ thống đẳng cấp - một vấn đề nhạy cảm và phức tạp trong xã hội Ấn Độ. Quyết định này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều khi nhiều chuyên gia lo ngại có thể làm sâu sắc thêm sự chia rẽ xã hội thay vì xóa bỏ chúng.
Hệ thống đẳng cấp có nguồn gốc từ các kinh điển Hindu, từng quy định nghề nghiệp, nơi cư trú và hôn nhân của mỗi người ngay từ khi sinh ra. Hiện nay, Ấn Độ áp dụng chính sách hạn ngạch trong việc tuyển dụng công chức và tuyển sinh đại học, dành riêng cho các nhóm đẳng cấp thấp. Do đó, việc thống kê được xem là cơ sở quan trọng để triển khai các chính sách an sinh xã hội hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, tranh luận vẫn tiếp diễn về việc liệu động thái này sẽ thực sự giúp thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng hay vô tình kéo dài sự phân hóa vốn đã tồn tại lâu đời trong xã hội Ấn Độ. Trong bối cảnh đó, cuộc điều tra được kỳ vọng sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết và toàn diện hơn về đời sống thực tế của người dân, từ đó làm cơ sở cho các chính sách phát triển trong tương lai.
