Chính phủ vừa ban hành Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa đối với học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, bao gồm Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông và Chương trình xóa mù chữ. Theo đó, sách giáo khoa được cung cấp miễn phí theo hình thức mượn - trả, tái sử dụng nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách hiện có và điều chuyển qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới. Mỗi học sinh được mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học.
Đối tượng và phạm vi áp dụng
Sách giáo khoa được miễn phí thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc, bao gồm cả sách chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với năng lực nhận thức của học sinh khuyết tật. Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình học tập tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ. Đối với học sinh chuyển trường, Nghị định yêu cầu học sinh phải hoàn trả đầy đủ sách đã mượn cho cơ sở giáo dục nơi chuyển đi trước khi hoàn tất thủ tục, và cơ sở tiếp nhận có trách nhiệm bố trí cho học sinh mượn bổ sung sách kể từ ngày nhận học, bảo đảm không gián đoạn việc học.
Quản lý, cung cấp, điều chuyển và thu hồi sách giáo khoa
Quy trình quản lý sách tại thư viện phải tuân thủ tiêu chuẩn thư viện cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trước ngày 15 tháng 6 hằng năm, các cơ sở giáo dục phải hoàn thành tiếp nhận, nhập kho và kiểm kê số lượng sách, đảm bảo đủ định mức cho năm học mới; cập nhật dữ liệu vào hệ thống quản lý thư viện, dán nhãn, mã hóa và phân loại sách. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ dữ liệu từ các cơ sở giáo dục để chỉ đạo điều chuyển sách giữa các thư viện cùng cấp trên địa bàn nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng, ưu tiên điều chuyển sách còn đủ chất lượng. Việc điều chuyển phải đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả; không thực hiện nếu chi phí vận chuyển, bảo quản lớn hơn phương án mua sắm bổ sung.
Thủ tục mượn và trả sách
Học sinh mượn sách tại thư viện vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng. Việc bàn giao sách được ghi chép vào sổ theo dõi mượn-trả hoặc phần mềm quản lý, có xác nhận số lượng và tình trạng vật lý của sách. Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc năm học hoặc khi học sinh chuyển trường, thôi học, học sinh phải hoàn trả toàn bộ sách đã mượn, trừ trường hợp có nhu cầu tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại. Cơ sở giáo dục kiểm tra, đánh giá tình trạng sách thu hồi, phân loại sách đủ điều kiện tiếp tục sử dụng, sách cần sửa chữa và sách đề nghị thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công. Đối với cơ sở giáo dục tư thục, sách được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước phải quản lý đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả; khi không còn nhu cầu, phải tổng hợp và bàn giao cho cơ quan quản lý để điều chuyển.
Lộ trình thực hiện và khuyến khích địa phương
Chính sách miễn phí sách giáo khoa được thực hiện theo lộ trình: Từ năm học 2029 - 2030, miễn phí cho tất cả học sinh trên toàn quốc. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc xã hội hóa được khuyến khích thực hiện sớm hơn, ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Thời điểm cung cấp miễn phí sách giáo khoa tiếng dân tộc thiểu số thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ. Nhà nước khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận thuận lợi, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.
