Trong bối cảnh thông tin bùng nổ và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò chủ lực trong việc định hướng dư luận và xây dựng chuẩn mực xã hội. Theo các chuyên gia, báo chí không chỉ là kênh thông tin tin cậy mà còn là công cụ sắc bén để phản bác các luận điệu sai trái, thù địch.
Vai trò tiên phong của báo chí trong định hướng dư luận
Phát biểu tại hội thảo về vai trò của báo chí, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, nhấn mạnh: "Báo chí là lực lượng nòng cốt trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác thông tin xấu độc, góp phần ổn định xã hội." Ông cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2024, các cơ quan báo chí đã đăng tải hơn 10.000 tin bài phản bác thông tin sai lệch, thu hút hàng triệu lượt tương tác.
Thách thức từ mạng xã hội và tin giả
Sự phát triển của mạng xã hội đặt ra nhiều thách thức cho báo chí truyền thống. Theo thống kê, mỗi ngày có khoảng 5.000 tin giả được lan truyền trên các nền tảng số tại Việt Nam. Báo chí cần phải nhanh nhạy, chính xác và kịp thời để đấu tranh với thông tin xấu độc. PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái, chuyên gia truyền thông, cho rằng: "Báo chí phải đi trước một bước, cung cấp thông tin chính thống để người dân có cơ sở đối chiếu, tránh bị lừa bởi tin giả."
Chuẩn mực và đạo đức báo chí
Bên cạnh việc định hướng thông tin, báo chí còn giữ vai trò xây dựng chuẩn mực xã hội. Các nhà báo phải tuân thủ nghiêm ngặt đạo đức nghề nghiệp, tránh đưa tin giật gân, câu khách. Luật Báo chí năm 2016 quy định rõ trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc bảo vệ sự thật, quyền lợi của công dân. Năm 2023, Hội Nhà báo Việt Nam đã xử lý 12 trường hợp vi phạm đạo đức, cho thấy sự nghiêm minh trong việc giữ gìn chuẩn mực.
Tác động của báo chí đến xã hội
Báo chí không chỉ thông tin mà còn tạo ra những thay đổi tích cực trong xã hội. Nhiều vụ việc tiêu cực được phanh phui nhờ điều tra của báo chí, góp phần cải thiện quản lý nhà nước. Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu Xã hội, 78% người dân tin tưởng vào thông tin từ báo chí chính thống hơn so với mạng xã hội. Điều này khẳng định vị thế không thể thay thế của báo chí trong đời sống tinh thần xã hội.
Đổi mới và thích ứng trong thời đại số
Để giữ vững vai trò, báo chí cần đổi mới mạnh mẽ. Các tòa soạn đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sản xuất tin bài, cá nhân hóa nội dung cho độc giả. Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: "Báo chí phải đi đầu trong công nghệ, tận dụng mọi nền tảng để lan tỏa thông tin tích cực." Hiện nay, 95% các cơ quan báo chí đã có phiên bản điện tử, nhiều tờ báo có lượng truy cập hàng triệu lượt mỗi ngày.
