Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 21/6 tiếp tục ra tối hậu thư với Belarus, tuyên bố quân đội Ukraine sẽ ném bom các trạm tiếp sóng của Belarus dọc theo biên giới dài 1.000km, trừ khi Tổng thống Alexander Lukashenko cho ngừng hoạt động các hệ thống này và chứng minh Minsk không hỗ trợ Nga.
Zelensky nhấn mạnh thông điệp cứng rắn
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Zelensky cho biết: “Ở cấp độ tình báo và quân sự, Belarus đã nhận được một thông điệp: hãy ngừng hỗ trợ Nga. Vấn đề với các trạm tiếp sóng đã diễn ra từ lâu”. Ông lập luận rằng các hệ thống chuyển tiếp tín hiệu tại biên giới Belarus đang được Nga sử dụng để hỗ trợ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Ukraine.
Dù Tổng thống Lukashenko nhiều lần khẳng định Belarus không có ý định gây chiến và “không đe dọa ai”, ông Zelensky cho rằng những tuyên bố này “không có ý nghĩa gì kể từ ngày đầu tiên của cuộc xung đột”. Ông nói: “Nếu ông ấy không dỡ bỏ chúng, chúng tôi sẽ tự mình dỡ bỏ mọi thứ. Tương tự, chúng tôi đang gửi một thông điệp: hãy ngừng cung cấp nhiên liệu cho quân đội Nga”. Ông nhấn mạnh đây không phải là lời đe dọa, mà là tuyên bố sự thật.
Phản ứng từ Belarus và bối cảnh căng thẳng
Belarus, đồng minh thân cận của Nga, phần lớn đứng ngoài cuộc xung đột từ năm 2022 và kêu gọi đối thoại. Tuy nhiên, trong vài tuần qua, ông Zelensky liên tục đưa ra các tuyên bố về mối đe dọa ngày càng tăng từ Belarus và đe dọa tấn công phủ đầu. Đầu tuần này, ông Lukashenko cảnh báo những ai tìm cách lôi kéo Belarus vào xung đột “sẽ phải trả giá đắt”. Ông cũng yêu cầu Kiev giải thích về vụ tấn công vào vùng Bryansk của Nga khiến 6 trẻ em bị thương và vợ của một huấn luyện viên đội bóng trường học Belarus thiệt mạng. Ukraine phủ nhận trách nhiệm.
Bộ trưởng Quốc phòng Belarus Viktor Khrenin cho rằng việc một quốc gia 9 triệu dân, giáp biên giới với 3 nước thành viên NATO, tự nguyện tham gia xung đột trừ khi bị tấn công trước là hoàn toàn “vô lý”.
Các mục tiêu quân sự và vũ khí hạt nhân
Ngoài các trạm tiếp sóng, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine hồi tháng trước cảnh báo Kiev đã xác định và lập bản đồ 500 mục tiêu quân sự và hậu cần chiến lược trên khắp lãnh thổ Belarus. Đáp lại, ông Lukashenko nói: “Họ có thể đã xác định được 500 mục tiêu. Nhưng chúng tôi có một mục tiêu rất nghiêm túc, với tọa độ chính xác. Và không xa Belarus”, dường như ám chỉ thủ đô Kiev, cách biên giới chỉ 90km.
Vào đầu tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga không triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật ở bất kỳ nơi nào khác ngoại trừ Belarus. Nga đã bố trí vũ khí hạt nhân tại Belarus vào năm 2023, sau yêu cầu từ Minsk viện dẫn chính sách gây hấn của phương Tây. Kể từ đó, Nga và Belarus định kỳ tổ chức diễn tập hạt nhân. Moscow cũng triển khai hệ thống tên lửa siêu thanh Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tại đây vào năm ngoái. Tổng thống Putin nhấn mạnh quyền kiểm soát của Moscow đối với việc sử dụng các tên lửa này. Năm 2024, Điện Kremlin công bố học thuyết hạt nhân sửa đổi, đặt Belarus dưới ô hạt nhân của Nga.
