Yêu cầu của Tổng thống Trump
Ngày 27/7, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu Thượng viện Mỹ không được rời khỏi thủ đô cho đến khi thông qua Đạo luật SAVE America. Ông nhấn mạnh rằng Thượng nghị sĩ John Thune – lãnh đạo phe đa số – không nên để các thượng nghị sĩ “rời khỏi thủ đô” trước khi dự luật được thông qua. Trong bài đăng, Trump còn đề xuất phương án “thậm chí còn tốt hơn nhiều”: chấm dứt quy tắc filibuster để đảng Cộng hòa có thể nhanh chóng thông qua mọi thứ họ muốn. Đây là động thái mới nhất trong nỗ lực gia tăng áp lực buộc Thượng viện hành động trước kỳ nghỉ tháng 8.
Nội dung Đạo luật SAVE America
Đạo luật SAVE America yêu cầu cử tri phải xuất trình bằng chứng về quyền công dân và giấy tờ tùy thân khi tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Đồng thời, dự luật cắt giảm mạnh hình thức bỏ phiếu qua thư. Mục tiêu của đảng Cộng hòa là chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Tuy nhiên, dự luật đã bị đình trệ tại Thượng viện do vấp phải sự phản đối từ phe Dân chủ và ngay cả một số nghị sĩ Cộng hòa.
Phản ứng tại Thượng viện
Toàn bộ nghị sĩ đảng Dân chủ tại Thượng viện đều bày tỏ sự phản đối đối với Đạo luật SAVE America. Bên cạnh đó, bốn nghị sĩ Cộng hòa gồm Susan Collins (Maine), Mitch McConnell (Kentucky), Lisa Murkowski (Alaska) và Tillis từng bỏ phiếu chống lại một kiến nghị hồi tháng 6 về việc đưa dự luật này vào gói ngân sách của đảng Cộng hòa. Điều này cho thấy sự chia rẽ nội bộ, ngay cả khi đảng Cộng hòa kiểm soát Thượng viện với tỷ lệ 53-47.
Nỗ lực thông qua bằng quy trình ngân sách
Ngày 22/7, các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã thông qua khung ngân sách trị giá 95 tỷ USD do Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson ủng hộ, trong đó bao gồm các nội dung của Đạo luật SAVE America. Mục tiêu của ông Johnson là thúc đẩy khung ngân sách này thông qua quy trình điều chỉnh ngân sách (budget reconciliation), vốn chỉ đòi hỏi đa số phiếu đơn giản tại Thượng viện, thay vì 60 phiếu như thông thường. Tuy nhiên, quan chức tư vấn về quy trình của Thượng viện có thể bác bỏ nỗ lực thông qua cải tổ quy định bầu cử dưới hình thức dự luật ngân sách. Đồng thời, chưa rõ liệu dự luật điều chỉnh ngân sách chứa nội dung của Đạo luật SAVE America có đạt được ngưỡng 50 phiếu bầu tại Thượng viện hay không, do sự chống đối từ Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa.
Thời gian và triển vọng
Tuần trước, Tổng thống Trump đã kêu gọi Thượng viện thông qua nghị quyết ngân sách này trước khi bước vào kỳ nghỉ tháng 8. Thượng viện Mỹ dự kiến bắt đầu kỳ nghỉ vào ngày 7/8 và họp trở lại vào ngày 14/9. Với việc Trump liên tục kêu gọi bãi bỏ quy tắc filibuster để thông qua các dự luật chỉ với đa số đơn giản, nhưng đề xuất này chưa nhận đủ sự ủng hộ ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, tương lai của Đạo luật SAVE America vẫn còn bỏ ngỏ. TTXVN
