Sáng 6/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Lễ dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM), bày tỏ lòng thành kính, tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Buổi lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm, trước khi chính thức triển khai nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực từng là nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Sài Gòn).
Lãnh đạo cấp cao tham dự lễ dâng hương
Tham dự lễ dâng hương có nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu - Thứ trưởng Bộ Quốc Phòng, Bí thư Thành uỷ TP.HCM Trần Lưu Quang, Trung tướng Mai Hoàng - Giám đốc Công an TP.HCM, đại diện nhiều bộ, ngành, đơn vị liên quan cùng các nhân chứng.
Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì nghi thức dâng hương trước Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú lúc 7h sáng. Sau nghi thức dâng hoa, dâng hương, các đại biểu dành phút mặc niệm tưởng nhớ công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Thủ tướng cùng các đại biểu thắp hương tại Nhà bia ghi danh liệt sĩ quận 10 cũ.
Ý nghĩa và mục tiêu của chiến dịch
Theo Ban Chỉ đạo 515, việc tổ chức lễ dâng hương trước khi triển khai nhiệm vụ không chỉ thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" mà còn khẳng định quyết tâm của các cấp, các ngành trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Hoạt động này góp phần làm vơi đi nỗi đau của thân nhân liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của nhiều gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.
Ngay sau lễ dâng hương, chương trình triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được tổ chức tại khu vực phía trước Nhà truyền thống. Chương trình gồm báo cáo quá trình chuẩn bị, phát biểu của Thủ tướng Chính phủ, phát biểu quyết tâm của lực lượng làm nhiệm vụ, tặng quà động viên và thực hiện nghi thức phát lệnh triển khai trước khi các lực lượng chính thức bắt tay vào công tác tìm kiếm ngoài thực địa.
Bằng chứng lịch sử và công nghệ hiện đại
Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng vốn là nghĩa địa Chí Hòa trước năm 1975, được nhiều nhân chứng và tài liệu lịch sử xác định có thể tồn tại mộ tập thể. Bước ngoặt xuất hiện từ giai đoạn 2016-2017, khi các nhà nghiên cứu phát hiện nhiều bức ảnh chiến tranh lưu trữ ở nước ngoài. Đặc biệt, một bức ảnh màu do hãng tin AP chụp ngày 12/2/1968 cho thấy tại nghĩa địa Chí Hòa khi đó có ít nhất 3 rãnh chôn tập thể.
Từ manh mối này, các cơ quan chức năng đã đối chiếu không ảnh, bản đồ quân sự, ảnh vệ tinh hiện đại cùng lời kể của nhân chứng. Công nghệ radar xuyên đất (GPR) cũng được sử dụng để phát hiện các cấu trúc bất thường dưới lòng đất. Kết quả khảo sát bằng radar xuyên đất ghi nhận một vùng dị thường rộng khoảng 3 m nằm sát Nhà truyền thống. Bốn đơn vị chuyên môn đều đưa ra đánh giá tương đồng về vị trí này.
Khu vực nghi vấn và số lượng hài cốt dự kiến
Kết quả nghiên cứu bước đầu đã khoanh vùng 3 khu vực nghi là rãnh mộ tập thể trong công viên, nằm gần nhà truyền thống, khu trò chơi thiếu nhi và khu hồ câu cá. Các chuyên gia nhận định sơ bộ những vị trí này có thể liên quan đến khoảng 900 hài cốt liệt sĩ. Tuy nhiên, đây mới là các đánh giá ban đầu. Vị trí chính xác, quy mô và số lượng hài cốt chỉ có thể được xác nhận sau các đợt thăm dò, khai quật và giám định theo quy trình khoa học trong khuôn khổ Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
