Ngày 5/5, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng Tổ đại biểu Quốc hội số 01 tỉnh Lào Cai đã có buổi tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Hội nghị diễn ra trực tiếp tại Trung tâm Hội nghị tỉnh với khoảng 350 cử tri từ các phường Yên Bái, Nam Cường, Văn Phú, Âu Lâu, đồng thời kết nối trực tuyến tới 47 điểm cầu xã, phường khu vực phía nam của tỉnh.
Cử tri bày tỏ sự phấn khởi và tin tưởng trước thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, cũng như kết quả của kỳ họp đầu tiên Quốc hội khóa mới. Tuy nhiên, cử tri cũng nêu nhiều kiến nghị liên quan đến công tác cán bộ, đặc biệt là định mức biên chế và vị trí việc làm chưa đồng bộ, gây khó khăn trong quản lý và sử dụng nhân lực. Cử tri đề nghị sớm ban hành quy định cụ thể gắn với quy mô dân số, diện tích và đặc thù địa phương; đồng thời hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, mô tả công việc và khung năng lực thống nhất.
Chính phủ tập trung tháo gỡ vướng mắc
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Chính phủ đã tập trung tháo gỡ vướng mắc cho các dự án tồn đọng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm hàng trăm điều kiện kinh doanh và tăng cường phân cấp, phân quyền. Cụ thể, đã có 890 điều kiện kinh doanh được bãi bỏ và phân cấp 134 nội dung, nhiệm vụ cho địa phương.
Liên quan đến biên chế và vị trí việc làm cấp xã, Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ bám sát các tiêu chí về phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số, diện tích, quy mô kinh tế để báo cáo Ban Tổ chức Trung ương, trình Bộ Chính trị xem xét, cho chủ trương, bảo đảm nguyên tắc quản lý biên chế thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Hiện Ban Tổ chức Trung ương đang hoàn thiện các tiêu chí, trong đó tính đến đầy đủ các yếu tố nêu trên, làm căn cứ giao biên chế cho các địa phương. Dự kiến, trong thời gian tới, Ban Tổ chức Trung ương sẽ trình cấp có thẩm quyền để quyết định số lượng biên chế cho các địa phương.
Nghị định 361 về vị trí việc làm
Đối với vị trí việc làm, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 361/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 về vị trí việc làm công chức. Theo đó, có 45 vị trí việc làm ở cấp xã, gồm 8 chức danh lãnh đạo, 3 vị trí hỗ trợ, phục vụ và các vị trí chuyên môn, nghiệp vụ. Cách tiếp cận hiện nay linh hoạt hơn khi các bộ, ngành không còn ban hành hướng dẫn chi tiết về xây dựng vị trí việc làm như trước. Việc xác định vị trí việc làm được thực hiện trên cơ sở khung quy định chung của Chính phủ, đồng thời phân cấp cho địa phương chủ động xây dựng, mô tả vị trí việc làm phù hợp với thực tiễn, qua đó sử dụng biên chế hiệu quả hơn.
Phương án cho cán bộ không chuyên trách cấp xã
Về cơ chế, chính sách, Phó Thủ tướng cho biết việc xây dựng chính sách phụ cấp cán bộ cấp xã đã được cân nhắc trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được tăng cường. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy còn bất cập, cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh trong tổng thể chung do liên quan đến cân đối nguồn lực và tương quan trong hệ thống chính sách. Trước mắt, Chính phủ sẽ tập trung điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7/2026 cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội, người có công, hưu trí, với mức tăng 8%. Đồng thời, Bộ Nội vụ được giao nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương, báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 6, theo hướng cải cách tổng thể, mở rộng quan hệ tiền lương. Trên cơ sở đó, sẽ xem xét điều chỉnh các khoản phụ cấp, trong đó có phụ cấp công vụ, đặc biệt đối với cấp xã.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh cải cách tiền lương là vấn đề lớn, vừa là nguồn lực, vừa là động lực phát triển, song phải bảo đảm tương quan chung và khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Vì vậy, việc điều chỉnh cần thực hiện theo lộ trình thận trọng, từng bước, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với phụ cấp chức danh kiêm nhiệm ở cấp xã, Phó Thủ tướng cho rằng đây là kiến nghị xác đáng, nhưng do vừa hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều vấn đề đang trong quá trình hoàn thiện, nên nội dung này cần tiếp tục nghiên cứu trong tổng thể chính sách chung.
Về cán bộ không chuyên trách cấp xã, theo Kết luận 210 của Bộ Chính trị, lực lượng này sẽ chấm dứt hoạt động từ ngày 31/5/2026. Tuy nhiên, Chính phủ đã bổ sung quy định cho phép cán bộ không chuyên trách cấp xã nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện được tuyển dụng thẳng vào công chức cấp xã, không phải qua thi tuyển. Sau sắp xếp, số lượng cán bộ không chuyên trách cấp xã đã giảm từ khoảng 100.000–120.000 người xuống còn gần 60.000 người. Chính phủ định hướng 3 phương án: thứ nhất, nơi còn biên chế và cán bộ đáp ứng tiêu chuẩn thì tuyển dụng thẳng; thứ hai, bố trí đảm nhiệm các chức danh không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nếu được đồng thuận; thứ ba, tiếp tục giải quyết theo chính sách hiện hành để xử lý dứt điểm đến 31/5/2026. Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương chủ động triển khai theo các phương án nêu trên, bảo đảm thống nhất, kịp thời và phù hợp với thực tiễn.
