Tổng thống Mỹ Donald Trump gây sốc khi tuyên bố ông 'yêu lạm phát' trong bối cảnh lạm phát tiêu dùng tháng 5 tại Mỹ vượt mức 4%, mức cao nhất trong ba năm. Tuyên bố được đưa ra ngày 10/6, theo Reuters, khi số liệu cho thấy lạm phát tăng nhanh nhất kể từ năm 2023, gây áp lực lên các hộ gia đình và doanh nghiệp do cuộc xung đột với Iran.
Ông Trump lạc quan 'bất chấp'
Khi được hỏi liệu lạm phát có gây khó khăn cho đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không, ông Trump trả lời: 'Không, tôi rất thích điều đó, các số liệu rất tốt. Tôi yêu lạm phát'. Ông dự đoán lạm phát sẽ nhanh chóng giảm sau khi xung đột với Iran kết thúc, và giá cả sẽ 'giảm rất mạnh'. Đây là lần thứ ba trong năm nay ông Trump bày tỏ sự không lo ngại trước diễn biến kinh tế, bất chấp chi phí sinh hoạt tăng cao.
Trước đó, trong tháng 5, ông từng gây sửng sốt khi khẳng định những khó khăn kinh tế của người dân không phải yếu tố ông cân nhắc trong xử lý khủng hoảng Iran. 'Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ. Tôi chỉ nghĩ đến một điều: Chúng ta không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân', ông nói.
Áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng
Trong nhiều tháng qua, ông Trump liên tục bác bỏ lo ngại của cử tri về chi phí sinh hoạt. Hôm 5/6, ông gọi cuộc tranh luận về khả năng chi trả là 'trò lừa bịp' và nhấn mạnh ông đã kéo lạm phát giảm so với đỉnh thời đại dịch. Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định số liệu tháng 5 phù hợp dự báo và chương trình nghị sự kinh tế của ông Trump vẫn mang lại kết quả.
Tuy nhiên, theo New York Times, khoảng cách giữa chính quyền và cử tri ngày càng lớn. Cú sốc giá từ chiến sự Iran làm gia tăng áp lực sau nhiều năm lạm phát cao. Khả năng chi trả của người dân suy giảm khi tốc độ tăng giá vượt xa tăng thu nhập, đe dọa tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế Mỹ.
Bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế KPMG, nhận định: 'Đây không phải năm 2022, nhưng điều đó không có nghĩa mọi thứ ổn hơn. Lạm phát tích lũy khiến giá cả ngoài tầm với của nhiều người. Tốc độ tăng giá đang gia tăng, gây bất lợi cho người tiêu dùng và khiến lao động tức giận'.
Áp lực kinh tế đè nặng lên ông Trump
Đảng Cộng hòa lo ngại cử tri phản ứng tiêu cực về chi phí sinh hoạt trong bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông Trump từng thắng cử năm 2024 nhờ cam kết giảm lạm phát, nhưng tỷ lệ ủng hộ đã giảm xuống mức thấp nhất trong sự nghiệp. Nỗ lực khôi phục vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bế tắc. Các chuyên gia cảnh báo cú sốc giá dầu mới có thể xảy ra, và chuỗi cung ứng sẽ mất nhiều tháng để ổn định ngay cả khi đạt thỏa thuận với Tehran.
Ngày 10/6, ông Trump tiết lộ đã phê duyệt kế hoạch bí mật hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, tin rằng khi chiến sự kết thúc, giá dầu sẽ quay về mức trước đây. Tuy nhiên, các nhà kinh tế không chắc chắn về kịch bản này khi Mỹ và Iran tiếp tục tấn công qua lại. Bà Nancy Van Houten, chuyên gia Oxford Economics, nhận định lạm phát có thể duy trì ở mức nóng đến năm sau.
Giá xăng tăng càng đè nặng áp lực kinh tế lên người Mỹ, khiến chi tiêu tiêu dùng suy giảm. Các nhà phân tích cảnh báo ngay cả khi đạt thỏa thuận, chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn mất nhiều tháng để ổn định, và những gián đoạn có thể kéo dài suốt năm 2026.
