Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo số 100-TB/VPTW ngày 19.6, truyền đạt kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp.
Đánh giá bước đầu và những vấn đề còn tồn tại
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cơ bản thống nhất bố cục, nội dung đánh giá trong dự thảo báo cáo sơ kết của Ban Tổ chức Trung ương. Tuy nhiên, thông báo nêu rõ bên cạnh những kết quả bước đầu, còn nhiều vấn đề cần xem xét, sửa đổi, bổ sung. Bộ máy đã được sắp xếp nhưng chất lượng vận hành chưa đồng đều; số lượng đầu mối giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa đạt yêu cầu; thẩm quyền được phân cấp nhưng nguồn lực, năng lực và công cụ thực thi chưa đáp ứng nhiệm vụ thực tiễn.
Tổng Bí thư đồng ý thông qua nội dung báo cáo để trình Bộ Chính trị xem xét tại phiên họp ngày 26.6, và giao Ban Tổ chức Trung ương hoàn thiện báo cáo trình hội nghị sơ kết toàn quốc ngày 1.7 theo 11 nội dung gợi ý.
Yêu cầu đánh giá kỹ lưỡng về thể chế và năng lực thực thi
Thông báo nhấn mạnh yêu cầu tập trung đánh giá tính đồng bộ, thống nhất, minh bạch của pháp luật hiện hành, đặc biệt liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương trong các lĩnh vực: khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; đất đai, tài nguyên, khoáng sản, lâm nghiệp; tài chính - ngân sách; phân cấp, phân quyền và ranh giới thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương.
Cần đánh giá chi tiết năng lực thực thi ở cấp xã so với nhiệm vụ được giao, gắn với chỉ tiêu biên chế, số lượng cán bộ chuyên môn sâu và bố trí vị trí việc làm phù hợp. Đồng thời, xác định rõ hạn chế giữa quy định mô hình chung và thực tiễn địa phương khác nhau về trình độ phát triển, năng lực cán bộ, điều kiện địa lý, hạ tầng giao thông và công nghệ thông tin.
Đánh giá về phân cấp, nguồn lực và cơ quan tư pháp
Báo cáo cần đánh giá kỹ lưỡng sự phù hợp giữa phân cấp, phân quyền với phân bổ nguồn lực; bổ sung nhận định về tổ chức, hoạt động của khu vực phòng thủ, thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tổng Bí thư yêu cầu đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ quan tư pháp sau khi chuyển sang mô hình khu vực, cũng như tính tự chủ, hợp lý của các đơn vị sự nghiệp công lập sau sắp xếp. Cần đánh giá cụ thể thực trạng hạ tầng số, viễn thông, công nghệ thông tin, dữ liệu và phần mềm chuyên ngành cho chính quyền cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới.
Điều chỉnh đơn vị hành chính và thành lập đô thị đặc biệt
Thông báo nêu rõ cần đánh giá sự cần thiết tiếp tục điều chỉnh, sáp nhập một số xã, phường dựa trên tiêu chí diện tích, dân số, hạ tầng, năng lực cán bộ và yêu cầu phát triển, nhằm phát huy lợi thế quản lý nhà nước theo quy mô và đẩy mạnh chuyển đổi số. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung thành lập đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng, dịch vụ công và các không gian kinh tế trọng điểm.
Rà soát các nguy cơ và giải pháp khắc phục
Một điểm đáng chú ý là yêu cầu rà soát, nhận diện, đánh giá kỹ lưỡng các 'nguy cơ' để có phương hướng khắc phục kịp thời. Cụ thể, cuộc cải cách sắp xếp bộ máy mới chỉ dừng ở 'giảm đầu mối', chưa bảo đảm nâng cao năng lực phục vụ. Chất lượng dịch vụ công chênh lệch giữa đô thị lớn và vùng sâu, vùng xa; giữa nơi có năng lực số tốt và nơi yếu. Đội ngũ cán bộ cơ sở bị quá tải, áp lực lớn, dễ dẫn đến tâm lý sợ sai, né việc. Ranh giới hành chính mới chưa phù hợp với không gian kinh tế, đô thị, khu công nghiệp, vùng du lịch, sinh thái và hành lang phát triển. Người dân phải đi xa hơn, tiếp cận dịch vụ công khó khăn, tốn kém hơn do tổ chức điểm phục vụ không hợp lý.
